Relationship between seed dormancy and falling number in wheat | Zależność pomiędzy spoczynkiem ziarniaków pszenicy ozimej a liczbą opadania

English. Grain dormancy was determined in 20 winter wheat cultivars, basing on evaluation of germination at the constant temperatures of 15, 20 and 25°C, starting from the 10th day after harvest. The examined cultivars were significantly differentiated for all examined indices. The largest differences were found at 25°C for the germination rate assessed according to Maguire (10.6–22.3), mean germination time (2.2–3.3 days) and germination ability (70–97%). Falling number was determined for the samples exposed to sprouting induction in ears, samples subjected to incipient germination in Petri dishes as well as for the control samples. On the basis of these data differences in falling number were calculated together with falling number indices, according to Weilenmann (1979). In the control samples the falling number ranged from 233 to 432 sec. The sprouting induction in ears and in the germination dishes caused a decrease of falling number by 100 and 82 sec., respectively. The relationship between germination speed and the falling number index was highly significant (r = 0.584** to 0.748**), which proves usefulness of this index in breeding cultivars resistant to preharvest sprouting. Two of the tested cultivars: Symfonia and Mikon had low falling number index, which shows their good sprouting tolerance. On the other hand, the Wanda and Rysa cultivars, with high Weilenmann indices, were susceptible to sprouting.

Polish. Spoczynek ziarniaków 20 odmian pszenicy ozimej oznaczono na podstawie oceny kiełkowania w stałej temperaturze 15, 20 i 25°C w 10 dniu od zbioru. Badane odmiany istotnie różniły się pod względem wszystkich wskaźników. Największe zróżnicowanie stwierdzono w 25°C dla szybkości kiełkowania wg Maguire’a (10,6–22,3), średniego czasu kiełkowania (2,2–3,2 dnia) oraz zdolności kiełkowania (70–97%). Liczbę opadania oznaczono dla ziarniaków prób kontrolnych oraz prób poddanych indukcji porastania ziarniaków w kłosach i kiełkowaniu w szlakach Petriego. Na podstawie tych oznaczeń obliczono różnicę liczby opadania oraz indeks liczby opadania wg Weilenmanna (1979). Liczba opadania ziarniaków kontrolnych wahała się w zakresie 233–432 sekund. Indukcja porastania ziarniaków w kłosach i kiełkowanie w szalkach wpłynęło na obniżenie liczby opadania odpowiednio o 100 i 82 sekund. Zależność pomiędzy szybkością kiełkowania a indeksem liczby opadania przyjmowała wysoce istotne wartości (r = 0,584** do 0,748**), które wskazują na przydatność tego wskaźnika w hodowli odmian odpornych na porastanie. Dwie spośród badanych odmian Symfonia i Mikon uzyskały niski indeks liczby opadania, który świadczy o odporności na porastanie. Odmiany Wanda i Rysa o wysokim indeksie liczby opadania były podatne na porastanie.