تأثیر روش و زمان کاربرد کود‌های روی و آهن بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی، کیفی و عملکردی انگور یاقوتی

سابقه و هدف: انگور یاقوتی، رقم غالب تاکستان‌های سیستان، یکی از انگورهای بی‌دانه، سازگار با طوفان‌های منطقه سیستان، زودرس و مناسب برای تازه خوری است. عامل مهمی که عملکرد و کیفیت میوه را تعیین می‌کند، استفاده از مواد مغذی به مقدار مناسب و در زمان مناسب است که باعث افزایش راندمان مصرف کود می‌شود. هدف از این تحقیق دستیابی به بهترین روش و زمان کاربرد عناصر آهن و روی به منظور بهبود کمی و کیفی انگور یاقوتی و افزایش تولید و درآمد باغداران این منطقه می باشد.مواد و روش‌ها: این پژوهش در ایستگاه تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی شهرستان زهک با عرض جغرافیایی″38 ′53 °30 درجه شمالی، طول جغرافیایی ″49 ′40 °61 درجه شرقی و ارتفاع 495 متر از سطح دریا طی سال‌های 1398 تا 1401 بصورت فاکتوریل با پایه طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. فاکتور اول روش کوددهی شامل 1- کنترل یا عدم کاربرد عناصر روی و آهن (Fm1) 2- محلول‌پاشی عناصر روی و آهن (Fm2) 3- چالکود عناصر روی و آهن (Fm3) 4- چالکود عناصر روی و آهن + محلول‌پاشی عناصر روی و آهن (Fm4) و فاکتور دوم مرحله کوددهی شامل 1-تورم جوانه‌ها (Fs1) 2-ظهور خوشه (Fs2) 3-تغییر رنگ خوشه (Fs3) 4- خزان (Fs4) بود.یافته‌ها: شاخص کلروفیل، درصد حبه‌های یاقوتی رنگ خوشه، مواد جامد محلول و اسیدیته‌ی آب میوه در شرایط Fm4×Fs3 نسبت به کنترل به ترتیب به میزان 15، 4/23، 17 و 2/21 درصد افزایش یافت. صفات سطح برگ، درصد جوانه‌های سبز شده، ضریب باردهی و عملکرد در شرایط Fm4×Fs1 نسبت به کنترل به ترتیب به میزان 30، 21، 4/27 و 2/28 درصد افزایش یافت. هم‌چنین صفت اسید قابل تیتراسیون در شرایط کنترل و کاربرد آهن و روی در مرحله خزان بیشترین مقدار بود. صفات شاخص کلروفیل، سطح برگ، درصد جوانه‌های سبز شده، ضریب باردهی و عملکرد میوه در سال سوم نسبت به سال اول به ترتیب 15، 8/11، 5/12، 1/12 و 6/9 درصد افزایش داشت.نتیجه‌گیری: کوددهی یکی از تکنیک های مهم مدیریتی در تاکستان است که تأثیر بسزایی در میزان تولید و کیفیت نهایی انگور دارد. در ابتدای فصل رشد قسمت هوایی درخت شامل جوانه‌های رویشی و زایشی با رشد سریع فعالیت خود را آغاز می‌کند. این در حالی است که ریشه‌های فعال هنوز شروع به رشد نکرده‌اند و مواد مغذی را از خاک جذب نمی‌کنند تا نیازهای تغذیه‌ای درخت را تامین کنند. بنابراین بهترین زمان برای استفاده از این کودها مرحله تورم جوانه‌ها و روش چالکود همراه با محلول‌پاشی عناصر روی و آهن بود. نتایج این آزمایش نشان داد که صفات اندازه‌گیری شده، به ترتیب در سال سوم نسبت به سال دوم و در سال دوم نسبت به سال اول افزایش یافت. باتوجه به نقش مثبت عناصر روی و آهن در بهبود خصوصیات میوه و عملکرد، تیمار چالکود عناصر روی و آهن + محلول‌پاشی عناصر روی و آهن در مرحله تورم جوانه‌ها باعث افزایش 3/24 درصدی عملکرد شده و توصیه می‌شود.