PL: Wpływ siewu rzędowego i punktowego na rozwój i plonowanie łubinu wąskolistnego | EN: Influence of row and point sowing on the development and yield of narrow-leaf lupin

abstractPL: Stopniowe wprowadzanie w polskim rolnictwie coraz bardziej zaawansowanych rozwiązań technicznych w zakresie budowy i użytkowania siewników doświadczalnych / polowych stało się bezpośrednią inspiracją do podjęcia badań porównawczych nad wpływem zróżnicowanych sposobów siewu, typu odmiany hodowlanej i zmiennej liczby wysiewanych nasion na rozwój, plonowanie i skład chemiczny nasion i resztek pozbiorowych łubinu wąskolistnego. Celem przeprowadzonych badań polowych i laboratoryjnych było: •ustalenie optymalnego sposobu siewu i ilości wysiewu dwóch zróżnicowanych morfotypowo odmian łubinu wąskolistnego w uprawie na nasiona, w aspekcie ewentualnej możliwości ograniczenia zużycia kwalifikowanego materiału siewnego przez rolnika – producenta. •oznaczenie składu chemicznego nasion łubinu wąskolistnego (składniki pokarmowe, makroskładniki) oraz składu mineralnego resztek pozbiorowych (łodygi + strączyny) uwarunkowanych zastosowanym sposobem siewu, odmianą hodowlaną oraz zróżnicowaną liczbą wysiewanych nasion na 1 m2. •określenie nagromadzenia wybranych / analizowanych makroskładników w nasionach, łodygach (słomie) i strączynach oraz sumarycznego ich nagromadzenia w resztkach pozbiorowych (słoma + strączyny) łubinu wąskolistnego z powierzchni 1 hektara. Na podstawie przeprowadzonych badań sformułowano następujące wnioski: 1.Rozwój fazowy poszczególnych odmian hodowlanych łubinu wąskolistnego (Agat, Homer) w 2024 roku był w największym stopniu uwarunkowany przebiegiem warunków wilgotnościowo-termicznych w okresie wegetacji roślin, a w mniejszym stopniu zależał od swoistych cech odmianowych, co ujawniło się w stosunkowo niewielkim zróżnicowaniu dat rozpoczęcia poszczególnych faz rozwojowych (skala BBCH). 2.Wzajemną istotną statystycznie interakcję badanych czynników wykazano jedynie w odniesieniu do plonu białka ogółem uzyskanego z nasion łubinu wąskolistnego z 1 hektara, który był największy (738 kg·ha-1) przy zastosowaniu siewu rzędowego odmiany Agat (tradycyjna) w liczbie 110 nasion na 1 m2. 3.Wykonanie siewu rzędowego, w porównaniu do siewu punktowego, łubinu wąskolistnego powodowało w 2024 roku uzyskanie statystycznie istotnie większej masy nasion z rośliny, plonu nasion i masy 1000 nasion. Tym samym nie potwierdzono hipotezy badawczej dotyczącej możliwości uzyskania większych plonów nasion łubinu wąskolistnego z wykorzystaniem siewu punktowego jako bardziej precyzyjnego sposobu siewu tego gatunku. 4.Spośród ocenianych odmian hodowlanych łubinu wąskolistnego tradycyjna odmiana Agat charakteryzowała się, w porównaniu do samokończącej Homer, istotnie większą wysokością roślin przed zbiorem, wysokością osadzenia I. strąka, liczbą rozgałęzień bocznych, masą łodyg, strączyn i resztek pozbiorowych oraz plonem nasion , białka ogółem i masą 1000 nasion. Ponadto odmiana Agat nagromadziła istotnie więcej wszystkich analizowanych składników mineralnych w poszczególnych organach rośliny (nasiona, łodygi, strączyny), w odniesieniu do odmiany Homer. W tym zakresie potwierdzono założoną hipotezę badawczą dotyczącą mniejszego plonowania odmiany samokończącej łubinu wąskolistnego. 5.Obniżenie zalecanej przez hodowców łubinu wąskolistnego liczby wysiewanych nasion na 1 m2 ze 110 szt. do 83 szt. (o 25%) spowodowało statystycznie istotne obniżenie: wysokości roślin przed zbiorem, wysokości osadzenia I. strąka, liczby i masy nasion z rośliny, plonu nasion oraz plonu białka z 1 hektara, a także nagromadzenia wszystkich analizowanych składników mineralnych w nasionach z 1 hektara. W tym aspekcie nie potwierdzono założonej hipotezy badawczej zakładającej większe plonowaniu łubinu wąskolistnego dzięki zmniejszonej liczbie wysiewanych nasion na jednostce powierzchni. 6.W warunkach zmieniającego się klimatu na Dolnym Śląsku wzrasta znaczenie optymalnego wyboru odmiany hodowlanej łubinu wąskolistnego do warunków agroekologicznych danego gospodarstwa rolnego, a w dalszej kolejności liczby wysiewanych nasion na 1 m2 i sposobu wysiewu materiału

abstractEN: The gradual introduction of increasingly advanced technical solutions in the construction and use of experimental/field seed drills in Polish agriculture has become a direct inspiration for undertaking comparative research on the effect of different sowing methods, type of breeding variety (morphotype) and variable number of seeds sown on the development, yield and chemical composition of seeds and post-harvest residues of narrow-leafed lupine. The aim of the conducted field and laboratory research was: • to determine the optimal sowing method and sowing amount of two morphotypically diverse varieties of narrow-leafed lupine in cultivation for seeds, in the aspect of the possible possibility of reducing the consumption of certified seed material by the farmer - producer. • to determine the chemical composition of narrow-leafed lupine seeds (nutrients, macronutrients) and the mineral composition of post-harvest residues (stems + pods) conditioned by the applied sowing method, breeding variety and varied number of seeds sown per 1 m2. • determination of the accumulation of selected/analyzed macronutrients in seeds, stems (straw) and pods and their total accumulation in post-harvest residues (straw + pods) of narrow-leafed lupine from an area of 1 hectare. Based on the conducted research, the following conclusions were formulated: 1. The phase development of individual breeding varieties of narrow-leafed lupine (Agat, Homer) in 2024 was to the greatest extent determined by the course of humidity and thermal conditions during the vegetation period of plants, and to a lesser extent depended on specific varietal features, which was revealed in the relatively small differentiation of the start dates of individual development phases (BBCH scale). 2. A statistically significant interaction of the studied factors was demonstrated only in relation to the total protein yield obtained from narrow-leafed lupine seeds from 1 hectare, which was the highest (738 kg·ha-1) when using the Agat (traditional) variety in row sowing at 110 seeds per 1 m2. 3. Row sowing of narrow-leafed lupine, compared to point sowing, resulted in obtaining statistically significantly higher seed mass per plant, seed yield and 1000-seed mass in 2024. Thus, the research hypothesis regarding the possibility of obtaining higher yields of narrow-leafed lupine seeds using point sowing as a more precise method of sowing this species was not confirmed. 4. Among the evaluated narrow-leafed lupine cultivars, the traditional Agat cultivar was characterized, in comparison to the determinate Homer, by significantly higher plant height before harvest, height of the first pod, number of lateral branches, mass of stems, pods and post-harvest residues, as well as seed yield, total protein and 1000 seed mass. Moreover, the Agat cultivar accumulated significantly more of all analyzed mineral components in individual plant organs (seeds, stems, pods), in relation to the Homer cultivar. In this respect, the assumed research hypothesis regarding lower yield of the determinate narrow-leafed lupine cultivar was confirmed. 5. Reducing the number of seeds sown per 1 m2 recommended by narrow-leafed lupine growers from 110 to 83 (by 25%) resulted in a statistically significant reduction in: plant height before harvest, height of the first pod, number and weight of seeds per plant, seed yield and protein yield per 1 hectare, as well as the accumulation of all analyzed mineral components in seeds per 1 hectare. In this aspect, the research hypothesis assuming higher yields of narrow-leafed lupine due to the reduced number of seeds sown per unit area was not confirmed. 6. In the conditions of changing climate in Lower Silesia, the importance of the optimal selection of narrow-leafed lupine cultivar for the agroecological conditions of a given farm is increasing, and subsequently the number of seeds sown per 1 m2 and the method of sowing the propagation material.

status: finished