PL: Opracowanie i analiza wartości odżywczej całodziennych racji pokarmowych w diecie ubogoenergetycznej | EN: Elaboration and analysis of nutritional value of daily food rations in the low-energy diet

abstractPL: Otyłość jest chorobą cywilizacyjną nazywaną „epidemią XXI wieku”, definiowaną jako ciężar ≥ 20% powyżej prawidłowej masy ciała, która odpowiada najmniejszej śmiertelności ludzi o określonej płci, wieku oraz wysokości ciała. Z roku na rok odnotowuje się wzrost odsetka osób z nadwagą i otyłością wśród różnych grup społecznych. Na nasilenie tego zjawiska mają wpływ czynniki biologiczne, środowiskowe i genetyczne. Nadmierna ilość tkanki tłuszczowej upośledza pracę organów, a tym samym układów w ustroju człowieka. Otyłość to zaburzenie o podłożu socjologicznym oraz psychologicznym, będąca częścią zespołu metabolicznego. Leczenie otyłości oparte jest na opracowaniu odpowiednio zbilansowanej, racjonalnej diety ubogoenergetycznej, którą komponuje się na podstawie wcześniejszego wywiadu z pacjentem oraz wykonaniu podstawowych pomiarów ciała. Należy pamiętać, że taka dieta powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb i nawyków żywieniowych chorego, a także do jego stanu zdrowia, wieku, płci, aktywności fizycznej oraz stopnia i rodzaju otyłości. Dieta charakteryzuje się zmniejszoną podażą energii, a także ograniczeniem spożycia żywności przetworzonej, bogatej w monosacharydy, na rzecz żywności pełnoziarnistej, bogatej w błonnik. Proporcje poszczególnych składników odżywczych są zbliżone do tych z diety podstawowej. Podczas stosowania diety ważną rolę odgrywa wzmożona aktywność fizyczna, odpowiednie nawodnienie organizmu, a także ewentualna suplementacja. Celem pracy było skomponowanie 14 całodziennych racji pokarmowych w oparciu o zasady diety ubogoenergetycznej, z uwzględnieniem zalecanych produktów i technik kulinarnych. Każdy posiłek został opisany w formie „karty”, gdzie zawarta została receptura, wykonanie i wartość odżywcza dania. Opracowane jadłospisy posłużą jako pomoc w zredagowaniu poradnika żywieniowego, który pomoże osobom cierpiącym na nadwagę i otyłość skutecznie zredukować masę ciała.

abstractEN: Obesity is a disease of civilization called „epidemic of XXI century”, defined as weight ≥ 20% above correct body weight, which corresponds to lowest mortality of people with certain sex, age and height. Year after year the record of people with overweight and obesity in diverse social groups grows. The intensification of this situation is caused by biological, environmental and genetic factors. Excessive level of fat tissue impairs functioning of organs which leads to impairment of systems in human body. Obesity is a disturbance based on sociological and psychological foundations, being the part of metabolic syndrome. Obesity treatment is based on preparation of a proper diet, balanced, rational and low-energy, which will be compatible with previous patients interview and body measurements. The diet should also be adjusted to individual needs and habits of a patient, his health, age, sex, physical activities and level or kind of obesity. The diet is characterized by low energy balance and reduced amount of processed food, filled with monosaccharides, swapped on wholegrain and filled with fiber. Proportions of individual nutrients are similar to those in base diet. Physical activities, proper hydration and potential supplements are crucial while following the diet. Purpose of my master’s dissertation was to compose 14 day – long food rations based on principals of low – energy diet, including recommended products and cooking techniques. Every meal was described in form of “carts” which contains recipes, executions and nutritional values. Composed meals will serve as support in creating a feeding guide which will help those who suffers of overweight and obesity to efficiently reduce body weight.

status: finished