PL: Ocena składu chemicznego i jakości kiszonek z różnych odmian sorga w zależności od zastosowanego w procesie zakiszania dodatku. | EN: Evaluation of nutritional value and quality of different types of ensilaged sorghum

abstractPL: Powszechnie stosowaną paszą objętościową w żywieniu bydła mlecznego w Polsce jest kiszonka z kukurydzy. Występujące w ostatnich latach zjawisko suszy glebowej powoduje obniżenie plonowania tej rośliny, co ma negatywny wpływ na jakość pozyskiwanego surowca. Rozwiązaniem problemu może być uprawa alternatywnych dla kukurydzy roślin, jak sorgo (Sorghum vulgare), uprawiane z powodzeniem na cele paszowe w okresowo suchych rejonach świata, m.in. w Stanach Zjednoczonych czy na terenie Europy. Celem badań było przeprowadzenie oceny składu chemicznego i jakości kiszonek z dwóch odmian sorga: ziarnowego (12GS9014) i o dwukierunkowym wykorzystaniu (Sweet Caroline) w zależności od zastosowanych dodatków zakiszających. Zebraną zielonkę poddano analizie składu chemicznego i analizie botanicznej, po czym zakiszano w mikrosilosach o pojemności 1,5 kg przez okres 110 dni w następujący sposób: bez zastosowania dodatku zakiszającego (BD), z dodatkiem bakteryjnym (D1), z dodatkiem bakteryjno – enzymatycznym (D2), z dodatkiem bakteryjno – chemicznym (D3) i z dodatkiem bakteryjno – enzymatyczno – chemicznym (D4). Każdą próbę wykonano w trzech powtórzeniach. Skład chemiczny oceniono metodami konwencjonalnymi (AOAC 2007), udział frakcji włókna NDF i ADF – metodą Goeringa i van Soesta, skład mineralny – zgodnie z obowiązującymi normami (PN – EN ISO 6869:2002 i PN – ISO 6491:2000). Zawartość kwasów: mlekowego, octowego i masłowego, metodą Leppera, jakość kiszonek metodą Fliega – Zimmera. Odczyn pH odczytano za pomocą pehametru i oceniono stabilność tlenową kiszonek. Uzyskane wyniki opracowano statystycznie posługując się analizą wariancji w programie Statistica 13.1. Różnice między grupami określono testem Duncana. Zastosowana odmiana sorga wpłynęła w stopniu istotnym (p ≤ 0,05) za zawartość popiołu surowego, potasu i na procentowe zawartości kwasu mlekowego w sumie LKT. Wysoko istotne różnice (p ≤ 0,01) między odmianami odnotowano w zawartości suchej masy, białka ogólnego, tłuszczu surowego, BAW, NDF, ADF i wapnia. Nie odnotowano wpływu odmiany sorga na zawartość kwasów: mlekowego, octowego i masłowego, N-NH3 w suchej masie i na poziom pH. Zastosowanie dodatku zakiszającego miało wpływ na zawartość BO, BAW, NDF i ADF. Wysoko istotnie (p ≤ 0,01) różniły się kiszonki pod względem zawartości kwasu mlekowego w zależności od zastosowanego dodatku: 143,47 g/kg sm w D1 względem 93,77 i 93,2 g/kg sm w D3 i D4, odpowiednio. Zastosowanie D3 i D4 wyraźnie obniżyło zawartość kwasu octowego względem grupy kontrolnej (BD) – 42,7 i 52,46 g/kg sm względem 95,72 g/kg. Na zawartość N-NH3 wpływ miało zastosowanie D3 i D4. Dodatki te jednocześnie odpowiadały za podwyższone pH względem pozostałych prób. Wszystkie badane kiszonki cechowała stabilność tlenowa w minimalnym okresie ≥ 120h. Wykazano, że na efektywność zastosowania poszczególnych dodatków zakiszających wpływ ma odmiana sorga. W polskich warunkach klimatycznych lepszą jakościowo kiszonkę można uzyskać zakiszając sorgo odmiany ziarnowej (12GS9014).

abstractEN: Maize silage is widely used fodder in dairy cattle feeding in Poland. A soil drought occurring in recent years is a factor lowering the quality of harvested maize. An alternative to weak quality maize can be sorghum (Sorghum vulgare) which is grown successfully on fodder in many periodically dry areas of the world, like in the United States or in Europe. The aim of the study was to evaluate chemical composition and quality of silage from two varieties of sorghum: grain sorghum (12GS9014) and two-way use (Sweet Caroline) depending on the used silage additives. Harvested crop was analyzed for its botanical and chemical composition and after that, ensiled in micro - silos (1.5 kg) for 110 days with application of the following silage additives: BD – control group, D1 – bacterial additive, D2 – bacterial additive and enzymatic additives, D3 – bacterial additive and formic acid (chemical additive) and D4 – a combination of the three additives: bacterial, enzymatic and chemical. Each test was performed in triplicate. The proximate analyses was carried out using conventional methods (AOAC 2007), structural carbohydrates NDF and ADF – with Goering and van Soest method, minerals content was measured with applicable standards ( PN – EN ISO 6869:2002 and PN – ISO 6491:2000). The content of lactic, acetic and butyric acid was determined with Lepper method and quality of silages – with Flieg – Zimmer scale. The pH was measured with pH – meter and test of aerobic stability was performed. The results were analysed statistically with one and two-way Anova and differences between groups were determined by Duncan test with Statistica 13.1 software. The variety of sorghum effected (p≤0,05) on the crude ash, potassium and percent of the organic acid in total VFA’s content. High significantly differences (p≤0,01) were observed in content of dry matter, crude protein, crude fat, NFE, NDF, ADF and calcium. No influence of the crop variety on lactic, acetic or butyric acid, N-NH3 contents were observed. There were no impact of sorghum variant on pH. An application of silage additives had an impact on crude protein, NFE, NDF and ADF contents. High significantly differences (p≤) in lactic acid content after using D1 in comparison with D3 and D4 were observed (143,47 g/kg vs 93,77 and 93,2 g/kg, respectively). Application of D3 and D4 additives reduced a content of acetic acid in comparison to control group (BD) with was 42,7 and 52,46 g/kg vs 95,72 g/kg. Content of N – NH3 was determined by D3 and D4 additives usage, too. Both additives increased pH of silages. All silages were anaerobic stable under ≥ 120h aeration. Conclusions: the efficiency of silage additives usage depends on ensilaged sorghum variety. Better quality of silage can be achieved during ensiling grain sorghum (12GS9014) in comparison to Sweet Caroline variety in Polish climate conditions.

status: finished