PL: Wpływ gęstości siewu na zdrowotność i plonowanie rzepaku ozimego | EN: Impact of sowing density on health and yield of winter rapeseed

abstractPL: Rzepak ozimy jest ważną rośliną uprawną. Jest cennym źródłem oleju, ponadto w płodozmianie przełamuje zbyt częstą uprawę zbóż po sobie. Gęstość siewu jest jednym z ważniejszych czynników agrotechnicznych. Rośliny powinny być zasiane na odpowiednią głębokość oraz w takiej ilości, by rzepak dla rzepaku nie był konkurencją. Wprowadzenie do uprawy nowych odmian rzepaku pozwala nie tylko na wzrost plonowania, ale też na wprowadzenie nowych technologii uprawy – odchwaszczania (technologia Clearfield). Celem badań było określenie wpływu różnych gęstości siewu na zdrowotność i plonowanie dwóch mieszańcowych odmian rzepaku ozimego. Ponadto przeanalizowano wpływ technologii siewu i odchwaszczania tych odmian na eliminację samosiewów rzepaku, stanowiących źródło infekcyjnych czynników chorobotwórczych. Doświadczenie dwuczynnikowe założone zostało w gospodarstwie rolnym w Błotnicy Strzeleckiej w województwie Opolskim, metodą losowanych podbloków (split-plot), w trzech powtórzeniach. Pierwszym czynnikiem doświadczenia były dwie odmiany mieszańcowe Kuga i Himalaya CL, a drugim trzy gęstości siewu: 30, 40 i 50 sztuk nasion na jednym metrze kwadratowym. W sezonie wegetacyjnym badano zdrowotność roślin i nasion oraz wykonano pomiary związane z obsadą roślin, cechami morfologicznymi, elementami struktury plonu. Zmierzono otrzymany plon nasion rzepaku ozimego. Doświadczenie wykazało następującą tendencję: im gęstszy siew, tym większe porażenie roślin przez grzyby chorobotwórcze. Rzadszy siew wpływał pozytywnie na pokrój rośliny, a co za tym idzie, na równomierne dojrzewanie, stabilność roślin tuż przed zbiorem. Z odmiany Himalaya CL uzyskano wyższy plon nasion niż z odmiany Kuga. Odmiana ta była też w mniejszym stopniu porażana przez Leptosphaeria maculans, Sclerotinia sclerotiorum i Alternaria spp. Odmiana Himalaya CL prowadzona w technologii siewu i odchwaszczania Clearfield, posiadała mniejszą obsadę końcową w stosunku do odmiany Kuga uprawianej w technologii tradycyjnej, poprzez wyeliminowanie samosiewów. Należy to uwzględniać przy wyborze gęstości siewu uprawianych odmian rzepaku ozimego.

abstractEN: Winter rapeseed is an important crop. It is a valuable source of oil, moreover, in crop rotation, it breaks too often grain cultivation one after another. Seeding density is one of the most important agrotechnical factors. Plants should be sown to the appropriate depth and in such quantity that oilseed rape is not a competitor. The implementation on the market new rapeseed varieties not only allows to an increase a yielding, but also the application weed control technology (Clearfield technology). The aim of the study was to establisch the impact of different sowing densities on health and yield of two hybrid winter rapeseed varieties. In addition, the study was an analysis of the impact of seeding and weed control technology on these varieties on the elimination of rapeseed self-seeding, which is a source of infectious pathogens. The two-factor experiment was established on a farm in Błotnica Strzelecka, using the method named split-plot, in three replications. The first factor of the experiment were two hybrid varieties Kuga and Himalaya CL. The second factor were three seeding densities: 30, 40 and 50 seed per square meter. In the growing season, the health of plants and seeds was examined, and measurements were made of plant density, morphological features, and crop structure elements. The obtained yield of winter rapeseed was measured. Experience has shown that the denser the seed, the greater the infection of plants by pathogenic fungi. Less frequent sowing positively influenced the plant's habit, and consequently, even maturation and stability of the plants just before harvest. A higher seed yield was obtained from the Himalaya CL variety than from the Kuga variety. This variety was also less infested by Leptosphaeria maculans, Sclerotinia sclerotiorum and Alternaria spp. The Himalaya CL variety, carried out in Clearfield sowing and weeding technology, had a smaller final population compared to the Kuga variety grown in traditional technology, by eliminating self-seeding. This should be taken into account when choosing the seeding density of cultivated winter rapeseed varieties.

status: finished