Soya fasulyesi F3 melezlerinde verim ve tarımsal özelliklerin belirlenmesi ve korelasyon analizi | Determination of yield and agronomic traits and correlation analysis in F3 soybean crosses

Bu çalışma, F3 generasyonundaki soya melezlerinde verim ve bazı agronomik özelliklerin belirlenmesi ve erken generasyonda bir seleksiyon kriteri belirleyebilmek amacıyla 2019 yılında İzmir-Bornova ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulan denemede, üç kontrol çeşidi ile birlikte 12 F3 soya melezi araştırmaya konu olmuştur. Tane verimi, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, çiçeklenmeye gün sayısı, olgunlaşma gün sayısı, bin tane ağırlığı, bitki başına bakla sayısı ve bakla başına tane sayıları gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, A1337 x A38 (4879.8 kg ha⁻¹) ve Tüm 15-2 (4877.7 kg ha⁻¹) melez hatlarının, kontrol çeşitlere ve diğer melezlere göre daha yüksek verim potansiyeline sahip olduğunu göstermiştir. En yüksek ilk bakla yüksekliği A1337 x A38 hattında (14.9 cm) gözlenirken, bin tane ağırlığı ise Tüm 15-4 hattında (198.0 g) en yüksek olmuştur. Erkencilik bakımından Tüm 15-1 hattı (119.3 gün) ön plana çıkmıştır. Korelasyon analizine göre bitki başına bakla sayısı ve çiçeklenme gün sayısı tane verimini pozitif etkilemiştir. Ancak bu melez populasyonlarda güçlü korelasyonlar (r≥0.5) elde edilemediği için seleksiyon kriteri belirlenememiştir.

This study was conducted under the ecological conditions of İzmir-Bornova in 2019 to assess certain agronomic traits of F3 generation soybean hybrids and to find selection criteria for the early generation. The experiment, established using a randomized complete block design with three replications, evaluated 12 soybean hybrids alongside three control cultivars. Observations were made for grain yield, plant height, first pod height, days to flowering, days to maturity, thousand-grain weight, number of pods per plant, and grains per pod. Results showed that the hybrid lines A1337 x A38 (4879.8 kg ha⁻¹) and Tüm 15-2 (4877.7 kg ha⁻¹) had higher yield potential per hectare than the control cultivars and other crosses. The highest first pod height was observed in the A1337 x A38 line (14.89 cm), while the Tüm 15-4 line had the highest thousand-grain weight (198.04 g). The Tüm 15-1 line (119.3 days) stood out for earliness. According to correlation analysis, the number of pods per plant and the number of days to flowering positively affected the grain yield. However, since strong correlations (r≥0.5) could not be obtained in these hybrid populations, selection criteria could not be determined.