Calving and preweaning growth performance traits of calves sired by Charolais, Simmental and Eastern Anatolian Red Bulls | Şarole, Simental ve Doğu Anadolu Kırmızısı boğalardan elde edilen buzağıların buzağılama ve sütten kesim öncesi büyüme performans özellikleri

anglais. Charolais (C)-, Simmental (S)-, and Eastern Anatolian Red (EAR)-sired calves born in 2 locations in Eastern Anatolia were compared in terms of calving traits and preweaning growth characteristics. Breed of sire effects were significant (P 0.01) for birth weight, 205-day weaning weight, average daily weight gain from birth to weaning, and some body measurements at birth. S- and C-sired calves were heavier at birth and larger for most body measurements at birth than EAR-sired calves. The C- and S-sired calves also had higher 205-day weight than the EAR-sired calves. Although the level of calving difficulty was higher in the S and C crosses, the differences were not statistically significant. Male calves had significantly (P 0.01) heavier birth and 205-day weights, higher preweaning average daily gain and greater body measurements (e.g., height at withers, heart girth and cannon bone girth) than females. Location differences were also significant (P 0.01) for survival rate from birth to weaning, preweaning growth rate and 205-day weight. In conclusion, although C- and S-sired calves performed similarly for most traits, all parameters of the preweaning growth were higher in calves sired by S and C bulls than in calves sired by EAR bulls. Therefore, both C and S could be considered as sire breeds for crossbreeding programs to be implemented in Eastern Anatolia, since these breeds did not cause an adverse influence on the calving and growth traits of the crossbred calves.

turc. Doğu Anadolu Bölgesinde iki ayrı lokasyonda, Şarole (Ş), Simmental (S) ve Doğu Anadolu Kırmızısı (DAK) ırkı boğalardan olan buzağıların, buzağılama ve sütten kesim öncesi büyüme özellikleri karşılaştırılmıştır. Boğa ırkının doğum ağırlığı, 205 günlük sütten kesim ağırlığı, doğum ile sütten kesim arası günlük canlı ağırlık artışı ve doğumda alınan bazı vücut ölçüleri üzerine etkileri önemli (P 0,01) bulunmuştur. Ş ve S boğalarının buzağıları DAK boğalarının buzağılarına göre doğumda daha ağır ve doğumda alınan bir çok vücut ölçüleri bakımından daha iri olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Ş ve S boğalarının buzağılarının 205 gün ağırlığının DAK boğalarının buzağılarında daha yüksek olduğu belirlenmiştir. S ve Ş melezlerinde buzağılama güçlüğü yüksek olmasına rağmen, bu farklılıklar istatistiksel olarak önemsizdir. Erkek buzağılar, dişilerden önemli (P 0,01) derecede daha yüksek doğum ve 205 gün ağırlıkları ile, sütten kesim öncesi günlük canlı ağırlık ve cidago yüksekliği, göğüs çevresi, ön incik çevresi gibi vücut ölçüleri bakımından üstünlük göstermişlerdir. Sütten kesim öncesi yaşama gücü, büyüme hızı ve 205 gün ağırlığı bakımından da lokasyon farkları önemli (P 0,01) bulunmuştur. Sonuç olarak Ş ve S boğaların buzağıların bir çok özellik bakımından benzer olmasına rağmen, sütten kesim öncesi bütün büyüme parametreleri açısından Ş ve S boğalarının buzağılarının, DAK boğalarının döllerinden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, Doğu Anadolu Bölgesinde yürütülecek olan melezleme programlarında, elde edilecek melez buzağıların sütten kesim öncesi büyüme performansları ile buzağılama özellikleri açısından olumsuz etki yapmayacağı için baba ırkı olarak Ş ve S düşünülebilir.