Örtüaltı Domates Yetiştiriciliğinde Kentsel Katı Atık Kompostu Kullanımının Bakiye Etkilerinin Belirlenmesi | Determination of Residual Effect of Urban Solid Waste Compost on Tomato Grown under Green House Condition

anglais. Urban solid waste has used to as a fertilizer, but heavy metal concentration might be hazardous for human health. Therefore, a research was conducted to determine the effects of urban solid waste on tomato yield, quality and nutrition status in 2004-2006 years. According to research results, urban solid waste was found positive effects on tomato yield and quality by the way the heavy metal content of the soil and fruit samples were not critical levels. Afterwards, in this second research was conducted so that remain effect of urban solid waste could be determined in 2008-2011 years. The experiment was designed according to the completely randomized block design with 4 replicates in the same greenhouse. During the experiment soil and fruit samples were taken and analyzed. The results of the analysis showed that remain urban solid waste was increased the yield, the pH of fruit juice, the amount of water soluble solids, titretable acidity compared to control group. The soil heavy metal content wasn’t excess the acceptable range limits. Fruit samples lead (Pb) content was not excessive the acceptable range limit whereas cadmium and nickel contents were excessive. By the way fruit cadmium and nickel content were excessive the acceptable range limits of control, this situation may be resulted from fertilizer and pesticide applications.

turc. Gübre olarak da kullanılan kentsel katı atık kompostunun, ağır metal içeriği insan sağlığı açısından tehlikeli olabilmektedir. Bu nedenle 2004-2006 yılları arasında kentsel katı atık kompostunun domates verim, kalite ve bitkinin beslenme durumu üzerine etkilerinin araştırıldığı bir deneme yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre kentsel katı atık kompostu kullanımının domates verim ve kalitesi üzerine olumlu etkilerinin olduğu, ağır metal birikimi açısından meyve ve toprak da sorun teşkil etmediği tespit edilmiştir. Bu çalışmadan sonra kentsel katı atık kullanımının sonraki yıllara etkilerinin belirlenmesi amacıyla 2008-2011 yılları arasında ikinci bir araştırma yürütülmüştür. Deneme aynı serada tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışma süresince parsellerden toprak ve meyve örnekleri alınarak, analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, kentsel katı atık kompostunun bakiye etkisi ürün miktarını ve kalite kriterlerinden meyve suyu EC’sini, titre edilebilir asitliğini ve suda çözünebilir kuru madde miktarını kontrole göre arttırmıştır. Toprak ağır metal içerikleri izin verilebilir sınır değerleri aşmamıştır. Meyve örneklerinin kurşun (Pb) içerikleri sınır değerleri aşmamış olup, kadmiyum ve nikel (Cd ve Ni) içerikleri izin verilebilir sınır değerleri aşmıştır. Fakat kontrol parselindeki meyve örneklerinin de kadmiyum ve nikel (Cd ve Ni ) içeriğinin sınır değerleri aşmış olması bu artışta uygulanan materyalin dışında başka faktörlerinde (gübreleme, ilaçlama vs) etkili olabileceğini göstermiştir.