جداسازی و شناسایی باکتری‌های محرک‌ رشد گیاه متحمل به شوری از ریزوسفر گیاهان شورزی

سابقه و هدف: شوری یک مشکل جدی و یکی از عوامل اصلی کاهش تولید محصولات کشاورزی در سراسر جهان است. استفاده از ریزجانداران برای بهبود رشد گیاه در خاک بی‌کیفیت، یک راهکار بالقوه برای مقابله با این مشکل می‌باشد. جامعه میکروبی مقاوم به شوری، سلامت خاک تحت تاثیر شوری را بهبود بخشیده، عملکردهای اکولوژیکی را حفظ و رشد گیاهان را تقویت می‌کند. باکتری-های محرک رشد گیاه متحمل به شوری (ST-PGPR)، از طریق مکانیسم‌های متعددی قادر به تعدیل شرایط نامساعد تنش شوری برای گیاهان همزیست خود می‌باشند. هدف از پژوهش حاضر، جداسازی، شناسایی و بررسی ویژگی‌های باکتری‌های محرک رشد گیاه متحمل به شوری از ریزوسفر گیاهان شورزی می‌باشد.مواد و روش‌ها: باکتری‌های محرک رشد گیاه متحمل به شوری از ریزوسفر گیاهان شورزی بومی شمال ایران جداسازی و مورد بررسی قرار گرفتند. جدایه‌های باکتری با توانایی رشد در محیط حداقل 2 مولار کلرید سدیم انتخاب و صفات تحرک، توانایی انحلال فسفات معدنی در محیط کشت PKV-آگار با استفاده از محاسبه شاخص انحلال فسفات، تولید سیدروفور در محیط کشت CAS-آگار و توان تولید آن با محاسبه شاخص توان تولید در آن‌ها ارزیابی شد. بر اساس نتایج بدست آمده، 10 جدایه برتر انتخاب شدند و توانایی تثبیت نیتروژن در محیط کشت Burk، انحلال پتاسیم در محیط Aleksandrov و توان انحلال آن توسط جدایه‌ها با استفاده از محاسبه شاخص انحلال پتاسیم و نیز تولید IAA-ذاتی و تولید IAA در حضور پیش ماده ال-تریپتوفان در آن‌ها مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت شناسایی مولکولی جدایه‌های باکتری منتخب بر اساس توالی یابی ژن 16S rDNA انجام شد.یافته‌ها: با بررسی توالی ژن 16S rDNA ، چهار جنس Bacillus، Klebsiella، Proteus و Halomonas شناسایی شدند. بیشترین جدایه‌ها به جنس Bacillus تعلق داشتند. گونه‌های متعلق به جنس‌های Klebsiella و Halomonas بیش ترین تحمل به نمک را داشتند. جنس Klebsiella توان انحلال فسفر و پتاسیم بیش تری نسبت به سایر جدایه‌ها نشان داد. بیش ترین میزان تولید سیدروفور در جدایه متعلق به جنس Proteus مشاهده شد. همه جدایه‌ها قادر به تثبیت نیتروژن بودند. در بین جدایه‌های مورد بررسی جدایه‌های Bacillus بیش ترین میزان تولید IAA-ذاتی را داشتند و در حضور پیش ماده ال-تریپتوفان میزان تولید IAA در جدایه B. licheniformis بیش از سایر جدایه‌ها بود.نتیجه‌گیری: جداسازی طیف وسیعی از باکتری‎های متحمل به شوری با خصوصیات مطلوب از محیط ریزوسفر گیاهان شورزی نشان دهنده غنای میکروبی بالقوه این ناحیه می‌باشد که امکان یافتن ریزجانداران مفید محرک رشد گیاه به منظور کاستن اثرات نامطلوب تنش در گیاهان را فراهم می‌کند.