Bazı Çalı Bitkilerinin Sezonluk (İlkbahar, Yaz, Sonbahar) Yaprak Örneklerindeki Makro ve Mikro Besin Elementi İçerikleri | Macro and Micro Nutrient Contents in Seasonal (Spring, Summer, Fall) Leaf Samples of Some Shrub Plants

Makro ve mikro elementlerin bitkilerin büyümesinde önemlirolleri olduğu gibi, bitkilerde yeterli oranlarda bulunarak hayvanlartarafından alınması da o kadar önemlidir. Çalımsı bitkilerin kurak sezondaözellikle küçükbaş hayvanların beslenmesine katkılarının izahı ve kullanımınınyaygınlaştırılması amacıyla 2007-2011 yıllarında, 24 adet çalı bitkisininyapraklarında bulunan makro besin elementleri (N, P, K, Ca, Mg) ile mikro besinelementlerinin (Mn, Cu, Fe, Zn) ilkbahar, yaz ve sonbahar dönemlerindebelirlenmesi amaçlanmış olup buna göre; azot içeriklerinin ilkbahar, yaz vesonbaharda sırasıyla ortalama %2.25, %1.56 ve %0.56,  fosfor içeriklerinin mevsimsel olarakilkbahar, yaz ve sonbaharda sırasıyla ortalama; %0.28, %0.22ve %0.17, potasyum içerikleri %0.96, 0.83 ve 0.65, kalsiyum içerikleri %0.51,0.51 ve 0.50, magnezyum içerikleri %0.51, 0.51 ve 0.50 olarak belirlenirken,mikro besin elementlerinden ilkbahar, yaz ve sonbaharda sırasıyla ortalama demir453.25, 449.88 ve 287.93 ppm, çinko17.68, 15.11 ve 15.30 ppm, mangan 96.38,76.67 ve 63.17 ppm, bakır 6.32, 5.29 ve 6.72 ppm olarak belirlenmiştir. Ortalamaazot içeriği en yüksek Elaeagnus angustifolia L. (%2.70), en düşük Rosa domestica L. (% 0,53), fosfor içeriği en yüksek Vitexagnus-castus Spach, (%0.41),en düşük ise Rhus coriaria L, (%0.11), potasyum içeriğien yüksek Rosa domestica L. (%1.66),en düşük Berberis vulgaris L. (%0.01) belirlenmiş, kalsiyumiçeriği en yüksek Gypsophila sphaerocephala Fenzl Ex Tchihat (%3.71), endüşük Vitex agnus-castus L. (%0.17), magnezyum içeriği en yüksek Clematisviticella L. (%1.19), en düşük Globularia trichosanthaFisch, Mey, (%0.18) olarak belirlenmiştir. Demir en yüksek Cistus creticusL. (907.40 ppm), en düşük Rhus coriaria L. (158.39 ppm), çinko en yüksek Mahonia aquifolium L.(34.98 ppm), en düşük ise Sorbus domestica (9.79 ppm)’da, mangan en yüksek Rosa pulverulenta(201.50 ppm), en düşük Rosa canina (8.53 ppm), bakır enyüksek Rosa canina L. (11.38ppm), en düşük Globularia trichosantha L. (1.60 ppm) olarak belirlenmiştir.Bu bilgiler ışığında incelenen çalı türlerinin besin içeriklerinin sezonlaragöre değişmekle birlikte bazı türlerde, bitkilerde bulunması gereken sınırdeğerlerin üstünde, bazı türlerde ise nispeten düşük olduğu belirlenmiştir.Ancak; mevsimsel olarak düşünüldüğünde hayvanların besin ihtiyaçlarının kuraksezonda karşılanması hususunda ilave yemler olarak kullanılabileceklerigörülmektedir.

It’s well known that macro and micro elements playimportant role not only plant growth, it is also important to be eaten byanimals as they are in sufficient proportions in plants. The purpose of this studyto determine the effects of macro (N, P, K, Ca, Mg) and micro nutrients (Mn,Cu, Fe, Zn) on animal nutritient during the 2007-2011 plant growth season(spring, summer and fall). Seasonal mineral contents in spring, summer and fallwere found to be 2.25%, 1.56% ve 0.56% N, 0.28%, 0.22% and 0.17% P, 0.96% , 0.83% and 0.65% K,0.51%, 0.51% and 0.50% Ca, 0.51%, 0.51% and 0.50% Mg. In the spring, summer and fall were found to be 453.25, 449.88 and 287.93 ppm Fe, 17.68,15.11 and 15.30 ppm Zn, 96.38, 76.67ve 63.17 ppm Mn, 6.32, 5.29 ve 6.72 ppm Cu respectively. The highest and lowest values in shrubs were found as 2.70%in Elaeagnus angustifolia L, 0.53% in Rosa domestica L.for N; 0.41% in Vitex agnus-castus Spach., 0.11% in Rhus coriaria L.P; 1.66% in Rosa domestica L.,0.01% in Berberis vulgaris L. for K; 3.71% in Gypsophilasphaerocephala Fenzl Ex Tchihat, 0.17% in Vitex agnus-castus L, for Ca; 1.19% in Clematisviticella L., 0.18% in Globularia trichosantha Fisch, Mey.for Mg; 907.40 ppm in  Cistus creticusL. 158.39 ppm in Rhuscoriaria L for Fe; 34.98 ppm in Mahonia aquifolium L.,9.79 ppm in Sorbus domestica for Zn; 201.50 ppm in Rosa pulverulenta L, 8.53ppm in Rosa canina L. for Mn; 11.38ppm in Rosa canina L, 1.60 ppm in Globularia trichosantha Fisch, for Cu. This informationhas been determined that the nutrient content of the species studied in thelight varies according to the seasons but it is found to be relatively low insome species above the limit values that should be present in plants and insome species relatively low. However;when seasonally considered they can be used as supplementary forage for thenutritional needs of animals in the dry season.