THEORETICAL APPROACHES TO THE MECHANISM OF LEASE OF AGRICULTURAL LAND | АУЫЛШАРУАШЫЛЫҚ ЖЕРЛЕРІН ЖАЛҒА БЕРУ МЕХАНИЗМІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ТӘСІЛДЕРІ | ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ПОДХОДЫ К МЕХАНИЗМУ АРЕНДЫ СЕЛЬСКОХОЗЯЙСТВЕННЫХ ЗЕМЕЛЬ

anglais. The article discusses the issues of rental land use for agricultural purposes, which is an integral part of the land turnover of the Republic of Kazakhstan, which ensures the effective redistribution of land between peasant and farm enterprises, as well as other entities engaged in the production and cultivation of agricultural products. The main components of the mechanism of economic interest of subjects of land lease relations are also analyzed, and ways of integrating this mechanism into the general system of managing the land and resource potential of agricultural producers are substantiated. However, as President K.K. noted. Tokayev in the Address of the President of the Republic of Kazakhstan, “the issue of inefficient use of land resources is becoming increasingly relevant.” He emphasized, “The land is our common wealth and should belong to those who work on it,” and it is necessary to “propose appropriate mechanisms.”[1] Land, being a unique inexhaustible natural resource, is at the same time one of the significant economic assets in the property of the owner represented by the state. The most effective form of involving free land in economic circulation is to lease it, in which the land serves as a long-term source of financing the state budget. The subject of lease in the corresponding segment of the real estate market in the Republic of Kazakhstan are land plots owned by state authorities and local governments. The latter have the appropriate powers to lease land plots with a special status - state ownership of which is not demarcated.

kazakh. Мақалада Қазақстан Республикасының жер айналымының құрамдас бөлігі болып табылатын ауыл шаруашылығы мақсатындағы жалға берілетін жерді пайдалану мәселелері қарастырылады, бұл шаруа және фермер қожалықтары, сондай-ақ ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірумен және өсірумен айналысатын басқа да субъектілер арасында жерді тиімді қайта бөлуді қамтамасыз етеді. Сондай-ақ, жер жалдау қатынастары субъектілерінің экономикалық механизмінің негізгі компоненттері талданды, осы механизмді ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің жер-ресурстық әлеуетін басқарудың жалпы жүйесіне интеграциялау тәсілдері негізделді. Алайда, Қ.К.Тоқаев Қазақстан Республикасы Президенті "Жер ресурстарын тиімсіз пайдалану мәселесі барған сайын өзекті болып отыр" деп жолдауында атап өткендей. Ол "Жер – біздің ортақ байлығымыз және онда жұмыс істейтіндерге тиесілі болуы керек" және "тиісті механизмдерді ұсыну" қажет екенін атап өтті.[1] Бірегей сарқылмас табиғи ресурс болып табылатын жер сонымен бірге мемлекет атынан меншік иесінің мүлкі құрамындағы маңызды экономикалық активтердің бірі болып табылады. Бос жерді шаруашылық айналымға тартудың ең тиімді нысаны оны жалға беру болып табылады, онда жер мемлекеттік бюджетті қаржыландырудың ұзақ мерзімді рөлін атқарады. Қазақстан Республикасындағы жылжымайтын мүлік нарығының тиісті сегментінде жалға алу нысанасы ретінде мемлекеттік билік органдары мен жергілікті өзін-өзі басқару органдары меншік иелері болып табылады. Соңғылары ерекше мәртебесі бар жер учаскелерін жалға беруге тиісті өкілеттіктерге ие — мемлекеттік меншік шектелмеген.

russe. В статье рассматриваются вопросы арендного землепользования  сельскохозяйственного назначения, которая являются составной частью земельного оборота Республики Казахстан, что обеспечивает эффективное перераспределение земель между крестьянскими и фермерскими хозяйствами, а также другими субъектами занимающимися производством и выращиванием сельскохозяйственной продукции. Также проанализированы основные составляющие механизма экономической заинтересованности субъектов земельных арендных отношений, обоснованы способы интегрирования данного механизма в общую систему управления земельно-ресурсным потенциалом сельскохозяйственных товаропроизводителей. Однако, как отметил президент К.К. Токаева в Послании Президента Республики Казахстан «вопрос неэффективного использования земельных ресурсов становится все более актуальным». Он подчеркнул, «Земля – наше общее богатство и должна принадлежать тем, кто на ней работает», и необходимо «предложить соответствующие механизмы».[1] Земля, представляя собой уникальный неистощимый природный ресурс, в тоже время является одним из значимых экономических активов в составе имущества собственника в лице государства. Наиболее эффективной формой вовлечения свободной земли в хозяйственный оборот является передача ее в аренду, при которой земля выполняет роль долгосрочного источника финансирования государственного  бюджета. В качестве предмета аренды на соответствующем сегменте рынка недвижимости в Республики Казахстан выступают земельные участки, собственниками которых являются государственные органы власти и органы местного самоуправления. Последние обладают соответствующими правомочиями на передачу в аренду земельных участков с особым статусом —  государственная собственность на которые не разграничена.