PL: Ocena produkcyjności buraka cukrowego w zależności od doboru odmian i nawożenia azotem. | EN: Assessment of sugar beet productivity depending on variety selection and nitrogen fertilization

abstractPL: Celem niniejszej pracy było zbadanie wpływu różnych dawek nawożenia azotem oraz doboru odmian na produktywność buraka cukrowego. Doświadczenie przeprowadzono w 2023 roku w Stacji Badawczo-Dydaktycznej w Swojczycach. Badano dwie odmiany buraka cukrowego: Mazovia i Janetka, oraz zastosowano cztery różne dawki azotu: brak nawożenia, 60 kg N·ha-1, 90 kg N·ha-1 i 120 kg N·ha-1. Wyniki badań wskazują, że plon korzeni był istotnie uwarunkowany od dawki zastosowanego nawozu azotowego oraz cech odmianowych badanych buraków. Największy plon korzeni (122,8 t·ha-1) uzyskano dla odmiany Janetka nawożonej 90 kg N·ha·ha-1. Największą efektywność plonowania uzyskano po aplikacji 120 kg N·ha-1, co było o 22% więcej niż w przypadku braku nawożenia. Masa pojedynczego korzenia wzrastała wraz ze wzrostem dawki azotu. Plon liści również wykazał dodatnią korelację z dawkami nawożenia azotowego. Im większa dawka azotu, tym większy był plon liści, powierzchnia liści oraz ich masa. Zawartość azotu α-aminowego w korzeniach buraka cukrowego wzrastała wraz ze zwiększaniem dawek azotu. Najwyższe wartości składników melasotwórczych odnotowano stosując najwyższą dawkę azotu dla odmiany Mazovia. Wyniki te potwierdzają, że zwiększone dawki azotu mogą prowadzić do wzrostu zawartości niepożądanych składników w korzeniach, co może wpływać negatywnie na jakość technologicznego cukru. Korzenie buraka nawożonego najniższą dawką azotu (60 kg N·ha-1) charakteryzowały się największą zawartością cukru. Porażenie buraka cukrowego przez chwościka nie było zależne od zastosowanych odmian ani zmiennego nawożenia azotem. Sugeruje to, że na występowanie tej choroby mają wpływ inne czynniki, takie jak warunki pogodowe i praktyki uprawowe. Optymalizacja nawożenia azotowego oraz odpowiedni dobór odmian są kluczowe dla maksymalizacji plonów i jakości buraka cukrowego. Najlepsze rezultaty osiągnięto przy dawce 90 kg N·ha-1 dla odmiany Janetka.

abstractEN: The aim of the present study was to investigate the effects of different nitrogen fertilisation rates and cultivar selection on sugar beet productivity. The experiment was conducted in 2023 at the Research and Teaching Station in Swojczyce. Two sugar beet varieties were studied: Mazovia and Janetka, and four different nitrogen doses were applied: no fertilisation, 60 kg N·ha-1, 90 kg N·ha-1 and 120 kg N·ha-1. The results show that root yield was significantly influenced by the dose of nitrogen fertiliser applied and the varietal characteristics of the studied beets. The highest root yield (122.8 t·ha-1) was obtained for the cultivar Janetka fertilised with 90 kg N·ha-1. The highest yield efficiency was obtained after the application of 120 kg N·ha-1, which was 22% higher than in the case of no fertilisation. Single root weight increased with increasing nitrogen dose. Leaf yield also showed a positive correlation with nitrogen fertilisation rates. The higher the nitrogen dose, the higher the leaf yield, leaf area and leaf weight. The content of α-amino nitrogen in sugar beet roots increased with increasing nitrogen doses. The highest values of molasses-forming components were recorded using the highest nitrogen dose for the Mazovia cultivar. These results confirm that increased nitrogen doses can lead to an increase in the content of undesirable components in roots, which can negatively affect the technological quality of sugar. The roots of beet fertilised with the lowest nitrogen dose (60 kg N·ha-1) had the highest sugar content. Weevil infestation of sugar beet was not dependent on the varieties used or the variable nitrogen fertilisation. This suggests that other factors, such as weather conditions and cultivation practices, influence the incidence of this disease. Optimisation of nitrogen fertilisation and appropriate variety selection are key to maximising yield and quality of sugar beet. The best results were achieved at a dose of 90 kg N·ha-1 for the cultivar Janetka.

status: finished