PL: Erozja torfowisk - przyczyny, skutki i zapobieganie | EN: Erosion of peatlands – causes, effects and prevention

abstractPL: Torfowiska to rodzaj mokradeł szczególnie istotny zarówno dla człowieka jak i otaczającego je środowiska. Ekosystemy te zdolne są do absorbowania zanieczyszczeń tj. metale ciężkie, siarka czy azot. Stanowią źródło energii oraz dwutlenku węgla. Uważane są za najlepsze zbiorniki retencyjne, a ponadto są siedliskiem dla wielu cennych gatunków roślin i zwierząt. Procesy erozyjne przyczyniają się do stopniowej degradacji torfowisk. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie zjawiska erozji na terenie torfowisk, a także omówienie jego przyczyn, skutków oraz sposobów przeciwdziałania. Dodatkowo w opracowaniu dokonano charakterystyki torfowisk. Erozja często zapoczątkowywana jest przez nieumyślne działanie człowieka tj. wywoływanie pożarów, nadmierny wypas zwierząt czy osuszanie w celu wydobycia torfu. Skutkuje to deformacją terenu oraz zmianą warunków mikroklimatycznych panujących w siedlisku, co w konsekwencji może powodować sukcesję roślin nietorfotwórczych, a co za tym idzie sukcesywne zanikanie torfowiska. Istnieje wiele metod rekultywacji zerodowanego terenu. W pracy omówione zostały zarówno sposoby prawne jak i techniczne. Te ostatnie polegają na zatamowaniu odpływów oraz – po ówczesnym przygotowaniu podłoża – nasadzenia gatunków torfotwórczych roślin. Na skuteczność przeprowadzonych prac rekultywacyjnych wpływa ich monitoring. Pozwala on na odpowiednio szybką reakcję w razie potrzeby.

abstractEN: Peat bogs are a type of wetland that is particularly important for both humans and the surrounding environment. These ecosystems are capable of absorbing pollutants, i.e. heavy metals, sulfur or nitrogen. They are considered as the best retention reservoirs, and are also a habitat for many valuable plant and animal species. Erosion processes contribute to gradual degradation of peatlands. The aim of this work is to present the phenomenon of erosion in peatlands, as well as to discuss its causes, effects and counteracting methods. In addition, the characteristics of peatlands have been characterized. Erosion is often initiated by unintentional human action, i.e. causing fires, excessive grazing of animals or drying to extract peat. This results in terrain deformation and changes in microclimatic conditions prevailing in the habitat, which consequently may result in the succession of non-reforming plants, and consequently the gradual disappearance of the bog. There are many methods of reclamation of eroded terrain. The work discusses both legal and technical methods. The latter consist in stopping the outflows and - after the base was prepared at the time - planting peat-forming species of plants. The effectiveness of reclamation works is affected by their monitoring. It allows to react quickly if necessary.

status: finished