Concentration of Heavy Metals in Andrographis paniculata (Burm. f.) Wall. ex Nees Growing Area, Nakhon Pathom Province | ความเข้มข้นของโลหะหนักในพื้นที่ปลูกฟ้าทะลายโจร จังหวัดนครปฐม

anglais. Soil contamination with heavy metals has become a serious threat in the cultivation of medicinal herbs in recent years. The cultivation of the plant in arsenic (As), lead (Pb) and cadmium (Cd) contaminated soil not only has adverse effects on their growth but it also harmful to human health after consumption. Andrographis paniculata (Burm. f.) Wall. ex Nees is one of the important medicinal plants used in preventing and treating respiratory illness and is known for its anti-viral activity. The purpose of this research was to study the concentration of heavy metals (Arsenic, Cadmium, Lead) in the A. paniculata growing area, Nakhon Pathom, at 10 locations. Results of the study revealed that the concentrations of As (7.74 - 18.94 mg/kg), Cd (0.55 - 1.67 mg/kg) and Pb (3.67 - 72.42 mg/kg) in all soils were lower than the critical value of soil quality standard for habitat and agriculture according to announcement of the National Environment Board 2021 and the critical concentration for plant growth. However, the concentration of Pb (6 sites) and Cd (9 sites) in plant were higher than permissible limits of Announcement of the Ministry of Public Health 2021 and WHO, while the As concentration in plant was within acceptable level. When considering the proportions of all heavy metals, it was found that Pb concentrations in soil and plants were the highest in all areas, followed by arsenic and cadmium, respectively. Moreover, the relationships between heavy metals and soil properties revealed that concentration of Cd (r = -0.835) and Pb (r = -0.547) in soil have moderate negative relationship with clay content and CEC. Soils with high clay content contained low cadmium and lead concentration. Additionally, Pb concentration shows a significantly positive correlation with Cd (r = 0.546). When considering the relationship between heavy metals in soil and plants, it was observed that concentration of As (r = 0.573) and Cd (r = 0.361) in plant have significant relationships with soil except Pb.This information can be used for planning and developing agricultural management practices for this medicinal plant cultivation to ensure food safety and to reduce human and environmental health risks.

thaï. การปนเปื้อนด้วยโลหะหนักในดินเป็นภัยคุกคามร้ายแรงในการเพาะปลูกสมุนไพรในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การปลูกพืชในดินที่มีสารหนู (As) ตะกั่ว (Pb) และแคดเมียม (Cd) ปนเปื้อนนั้น ไม่เพียงแต่มีผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของพืช แต่ยังเป็นอันตรายต่อสุขภาพของมนุษย์หลังจากการบริโภคอีกด้วย ฟ้าทะลายโจรเป็นพืชสมุนไพรชนิดหนึ่งที่มีความสำคัญใช้ในการป้องกันและรักษาโรคระบบทางเดินหายใจและมีฤทธิ์ในการต้านไวรัส วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้ เพื่อศึกษาความเข้มข้นของโลหะหนัก (สารหนู แคดเมียม ตะกั่ว) ในดินที่ปลูกฟ้าทะลายโจร จังหวัดนครปฐม จำนวน 10 แหล่ง ผลการศึกษา พบว่า ความเข้มข้นของสารหนู (7.74 - 18.94 มก./กก.) แคดเมียม (0.55 - 1.67 มก./กก.) และตะกั่ว (3.67 - 72.42 มก./กก.) ในดินทุกบริเวณไม่เกินค่ามาตรฐานคุณภาพดินเพื่อการอยู่อาศัยและเกษตรกรรม ตามประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ 2564 และค่าความเข้มข้นวิกฤตที่มีผลต่อพืช อย่างไรก็ตาม ความเข้มข้นตะกั่ว (6 บริเวณ) และแคดเมียม (9 บริเวณ) ในฟ้าทะลายโจร มีค่าเกินมาตรฐานตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2564 และองค์การอนามัยโลก  ในขณะที่ความเข้มข้นของสารหนูอยู่ในระดับมาตรฐานที่กำหนดไว้  เมื่อพิจารณาสัดส่วนของโลหะหนักทั้ง 3 ชนิด พบว่า ความเข้มข้นของตะกั่วในดินและพืชมีความเข้มข้นสูงสุดในทุกพื้นที่ รองลงมาเป็นสารหนู และแคดเมียม ตามลำดับ  นอกจากนี้ ความสัมพันธ์ของโลหะหนักกับสมบัติทางเคมีของดินพบว่า แคดเมียม (r = -0.835) และตะกั่วในดิน (r = -0.547) มีความสัมพันธ์เชิงลบปานกลางกับปริมาณดินเหนียวและค่าความจุแลกเปลี่ยนแคตไอออน กล่าวคือ ดินที่มีปริมาณดินเหนียวสูง มีปริมาณแคดเมียมและตะกั่วน้อยกว่าดินชนิดอื่น ในขณะที่ ตะกั่วและแคดเมียมในดิน (r = 0.456) มีความสัมพันธ์เชิงบวกปานกลางต่อกัน เมื่อพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างโลหะหนักในดินและพืช สังเกตได้ว่า สารหนู (r = 0.573) และแคดเมียมในพืช (r = 0.361) มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับดิน ยกเว้นตะกั่ว ข้อมูลนี้สามารถนำไปใช้ในการวางแผนและพัฒนาแนวทางการจัดการทางการเกษตรสำหรับการเพาะปลูกพืชสมุนไพรเพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยและเพื่อลดความเสี่ยงด้านสุขภาพของมนุษย์และสิ่งแวดล้อม