Selection of Local Pumpkin Varieties by Inbred Line Selection and Pedigree Method for High Yield and Quality: https://doi.org/10.14456/jarc.2025.1 | การคัดเลือกสายพันธุ์ฟักทองพื้นเมืองแบบสกัดสายพันธุ์และจดบันทึกประวัติเพื่อให้ได้ปริมาณผลผลิตและคุณภาพสูง: https://doi.org/10.14456/jarc.2025.1

anglais. The heirloom cultivars of pumpkin in Thailand are diverse and valuable for conservation and utilization. Selection of lines for the creation of hybrids is a method of use in the seed industry. The objective of this study was to select the 4th and 5th generations of local pumpkin lines, which were selected by inbred line selection and pedigree methods. Thirty-one lines of the 4th and 5th generations and seventeen lines of 4th and 5th generations of PKT/CMO439 pedigree method lines and 9 standard cultivars were grown to determine for yield, yield components, and quality using RCB design with 3 blocks during October 2022 to April 2023. The results showed the significant differences of all traits except harvesting period. In the evaluation, 13 lines with yields per rai and fruit weight of more than 1.4 tons and 1.7 kg, 21 varieties with a solid content of more than 20.0%, and 5 varieties with a raw pulp total soluble solid content of more than 11.0% were selected. By the independent culling selection was able to select 15 lines from inbred line selection and the pedigree method of 7 and 8 lines, respectively. The selected lines from inbred line selection had higher qualities than the selected lines from the pedigree method. Those qualities included solid content equal to 20.6 and 19.2%. The total soluble solid contents of raw and cooked flesh were 10.1 and 8.0 with 11.1 and 8.7%, respectively. The selected lines can be tested for combining ability in order to select high yield and quality crosses for creating hybrids that are suitable for the seed industry.

thaï. ฟักทองพันธุ์พื้นเมืองของไทยมีความหลากหลายทางพันธุกรรม และมีคุณค่าแก่การอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ การคัดเลือกสายพันธุ์เพื่อการสร้างพันธุ์ลูกผสมเป็นแนวทางการใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมเมล็ดพันธุ์การทดลองนี้จึงมี วัตถุประสงค์เพื่อคัดเลือกสายพันธุ์ฟักทองพันธุ์พื้นเมืองแบบสกัดสายพันธุ์และจดบันทึกประวัติ ชั่วที่ 4 และ 5 จำนวน 31 สายพันธุ์ และ 17 สายพันธุ์ จากการคัดเลือกแบบจดบันทึกประวัติของคู่ผสม PKT/CMO439 ชั่วที่ 4 และ 5 ร่วมกับพันธุ์มาตรฐาน 9 พันธุ์ วางแผนการทดลองแบบสุ่มในบล็อกสมบูรณ์ จำนวน 3 บล็อก ระหว่างตุลาคม 2565 ถึง เมษายน 2566 พบว่า ลักษณะผลผลิต องค์ประกอบของผลผลิต และลักษณะคุณภาพทางกายภาพและเคมีทุกลักษณะที่ศึกษามีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ยกเว้น ช่วงเวลาเก็บเกี่ยว การประเมินคัดเลือก 13 สายพันธุ์ ที่ให้ผลผลิตต่อไร่และน้ำหนักผลมากกว่า 1.4 ตัน และ 1.7 กิโลกรัม และพบว่ามีจำนวน 21 สายพันธุ์ ที่มีปริมาณของแข็งมากกว่า ร้อยละ 20.0 และ 5 สายพันธุ์  มีปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำได้ของเนื้อดิบมากกว่า ร้อยละ 11.0 การคัดเลือกอย่างอิสระ (independent culling selection) สามารถคัดเลือกได้ 15 สายพันธุ์ จากการสกัดสายพันธุ์และแบบจดบันทึกประวัติ จำนวน 7 และ 8 สายพันธุ์ ตามลำดับ พบว่า สายพันธุ์จากการสกัดมีค่าเฉลี่ยของคุณภาพมากกว่าสายพันธุ์ที่คัดเลือกแบบจดบันทึกประวัติ ได้แก่ ปริมาณของแข็ง เท่ากับ ร้อยละ 20.6 และ 19.2 ปริมาณของแข็งทั้งหมดที่ละลายน้ำได้ของเนื้อดิบและเนื้อนึ่งสุกเท่ากับ ร้อยละ 10.1 และ 8.0 กับ ร้อยละ 11.1 และ 8.7 ตามลำดับ สายพันธุ์ที่ได้รับการคัดเลือกสามารถนำไปทดสอบสมรรถนะการผสม เพื่อคัดเลือกคู่ผสมที่ให้ผลผลิตและคุณภาพสูงสำหรับสร้างเป็นพันธุ์ลูกผสมที่เหมาะสมสำหรับอุตสาหกรรมเมล็ดพันธุ์ต่อไป