Effect of Spacing on Yield of Kalmegh (Andrographis paniculata (Burm. f.) Nees) in the Upper Southern Region | ผลของระยะปลูกต่อผลผลิตของฟ้าทะลายโจรในพื้นที่ภาคใต้ตอนบน

anglais. Andrographis paniculata is widely used in both human consumption and animal feed industries. Andrographis paniculata is naturally found throughout the upper Southern region of Thailand. However, comprehensive studies on its active compounds and commercial cultivation practices have not been reported yet. However, there is a lack of information on production and harvesting technologies specifically suitable for the area. Therefore, this research aims to investigate the effects of different planting distances on the growth and conducted from October 2022 to September 2023 at the Office of Agricultural Research and Development Region 7, Kanchanadit District, Surat Thani Province. The experimental design was a split plot with three replications, where the main plots consisted of five local varieties of Andrographis paniculata: Nakhon Si Thammarat-1, Krabi-1, Surat Thani-1, Phang Nga-1, and Phang Nga-2. The subplots included five different planting distances: 20x20, 30x30, 40x40, 50x50, and 60x60 centimeters. The experiment results showed that the five varieties of Andrographis paniculata had significantly different fresh and dry weights. The top three varieties with the highest fresh and dry weights were Nakhon Si Thammarat-1, Surat Thani-1, and Phang Nga-1. Additionally, the study found that planting Andrographis paniculata at a spacing of 20 x 20 centimeters resulted in the highest fresh and dry yield per rai. It was found that the Nakhon Si Thammarat-1 varieties at a spacing of 20 x 20 centimeters gave the highest fresh weight of 3,800 kilograms per rai, followed by Surat Thani-1 at a spacing of 50 x 50 centimeters and Phang Nga-1 at a spacing of 60 x 60 centimeters, giving fresh weight of 3,000 and 2,500 kilograms per rai, respectively. In terms of dry weight, it was found that Nakhon Si Thammarat-1 varieties at a spacing of 20 x 20 centimeters gave the highest dry weight of 540 kilograms per rai, followed by Surat Thani-1 at a spacing of 50 x 50 centimeters and Phang Nga-1 at a spacing of 40 x 40 centimeters, giving dry weight of 422 and 341 kilograms per rai, respectively. And from the analysis of the total lactone amount, it was found that 5 varieties of Andrographis paniculata gave a total lactone amount that was not statistically different. Andrographis paniculata, the top three varieties with the highest total lactones were Phang Nga-1, Surat Thani-1, and Krabi-1, giving average total lactone amounts of 19.41, 19.08, and 18.99 grams per 100 grams of dry weight, respectively.

thaï. ฟ้าทะลายโจรยังเป็นพืชสมุนไพรที่มีการใช้กันอย่างแพร่หลายทั้งในคนและในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ ในการผลิตยังขาดข้อมูลด้านเทคโนโลยีการผลิตและการเก็บเกี่ยวที่เหมาะสมกับพื้นที่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งพื้นที่ภาคใต้ตอนบนที่พบต้นฟ้าทะลายโจรขึ้นอยู่ทั่วไปตามธรรมชาติ ดังนั้น การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของระยะปลูกที่มีต่อการเจริญเติบโตและผลผลิต ฟ้าทะลายโจรท้องถิ่นสายพันธุ์พื้นเมือง 5 สายพันธุ์ ทำการทดลองระหว่างเดือนตุลาคม 2565 ถึง กันยายน 2566 ที่ สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 7 อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี วางแผนการทดลองแบบ split plot มี จำนวน 3 ซ้ำ main plot คือ ฟ้าทะลายโจรสายพันธุ์พื้นเมือง 5 สายพันธุ์ ได้แก่ นครศรีธรรมราช-1, กระบี่-1, สุราษฎร์ธานี-1, พังงา-1 และ พังงา-2  ส่วน sub plot ได้แก่ ระยะปลูกที่แตกต่างกัน 5 ระยะปลูก คือ 20x20, 30x30, 40x40, 50x50 และ 60x60 เซนติเมตร ผลการทดลอง พบว่า ฟ้าทะลายโจร 5 สายพันธุ์ ให้น้ำหนักสดและน้ำหนักแห้งแตกต่างกันทางสถิติ โดย สายพันธุ์นครศรีธรรมราช-1,  สุราษฎร์ธานี-1 และ พังงา-1 ผลผลิตสดและแห้งสูงสุด 3 อันดับแรก นอกจากนี้การปลูกฟ้าทะลายโจรที่ระยะปลูก 20 x 20 เซนติเมตร ฟ้าทะลายโจรให้ผลผลิตสดและแห้งต่อไร่สูงที่สุด โดยพบว่าสายพันธุ์นครศรีธรรมราช-1 ที่ระยะปลูก 20 x 20 เซนติเมตร ให้น้ำหนักสดสูงสุด 3,800 กิโลกรัมต่อไร่ รองลงมา สุราษฎร์ธานี-1 ระยะปลูก 50 x 50 เซนติเมตร และ พังงา-1 ระยะปลูก 60 x 60 เซนติเมตร ให้น้ำหนักสด 3,000 และ 2,500 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ ในส่วนของน้ำหนักแห้ง พบว่า สายพันธุ์นครศรีธรรมราช-1 ที่ระยะปลูก 20 x 20 เซนติเมตร ให้น้ำหนักแห้งสูงสุด 540 กิโลกรัมต่อไร่ รองลงมา สุราษฎร์ธานี-1 ระยะปลูก 50 x 50 เซนติเมตร และ พังงา-1 ระยะปลูก 40 x 40 เซนติเมตร ให้น้ำหนักแห้ง 422 และ 341 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ  และจากการวิเคราะห์หาปริมาณแลคโตนรวม พบว่า ฟ้าทะลายโจร 5 สายพันธุ์ ให้ปริมาณแลคโตนรวมไม่แตกต่างกันทางสถิติ ฟ้าทะลายโจรสายพันธุ์ทดสอบ 3 ลำดับแรกที่ให้ปริมาณแลคโตนรวมสูงสุด คือ พังงา-1, สุราษฎร์ธานี-1 และ กระบี่-1 ให้ปริมาณแลคโตนรวมเฉลี่ย 19.41, 19.08 และ 18.99 กรัมต่อน้ำหนักแห้ง 100 กรัม ตามลำดับ