Effect of Water Quality to Biodiversity of Fish in the Tha Chin River | ผลของคุณภาพน้ำต่อความหลากหลายของปลาในแม่น้ำท่าจีน

anglais. The study of water quality on both species diversity and distribution of fish in Tha chin river starting from Pak Khlong Makham Thao, Wat Sing District Chainat province to Nakhon Pathom province in the rainy season (November 2013) and dry season (January 2014).  Samples were collected in various study sites based on differences of land use where consist of agriculture, community and industry. Sample collecting was done in two sections (7 stations) which in the upper part (3 stations) and the middle part (4 stations) of Tha Chin river. In The upper part of the river, agriculture is the major area; whereas land use in the middle part is agriculture at the most and followed by community mixed with some small industries. Local fishing tools including fishing nets, traps were used for sampling collection. The environmental factors including quality of water, phytoplankton, zooplankton and benthos were also investigated. It was found that there were 21 families (61 species) of which the majority of fishes (24 species) was Cyprinidae being 39.34% of total fish samples. Sixteen families (49 species) and sixteen families (44 species) were found at the upper and middle sections of the river respectively.  The diversity index and evenness index was between 2.62-3.21 and 0.73-0.85 respectively. The quality of water in the upper stream was better than in the middle stream. The quality of water in the upper part of the river was suitable for the survival of fishes.  High BOD value was observed in the middle part of the river which caused by the dense community producing high wastewater quantity. As a result the fish diversity index in the upper stream was higher than the middle stream, indicated water quality was appropriate for fish living. The result indicated that the relation between diversity index and water quality was in the same direction with DO but negative relation with BOD and nitrate.

thaï. การศึกษาคุณภาพน้ำที่ส่งผลต่อความหลากหลายชนิดและการแพร่กระจายของปลาในแม่น้ำท่าจีนตั้งแต่ ต.ปากคลองมะขามเฒ่า อ.วัดสิงห์ จ.ชัยนาท ถึง ต.บางระกำ อ.บางเลน จ.นครปฐม ในฤดูฝน (เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2556) และฤดูแล้ง (เดือนมกราคม พ.ศ. 2557) โดยกำหนดสถานีเก็บตัวอย่างตามลักษณะการใช้ประโยชน์ที่ดิน ได้แก่ เกษตรกรรม แหล่งชุมชน และอุตสาหกรรม ทำการแบ่งสถานีเก็บตัวอย่างเป็น 2 ช่วงของลำน้ำ จำนวน 7 สถานี ประกอบด้วย แม่น้ำท่าจีนตอนบนมีลักษณะการใช้ประโยชน์ที่ดินเป็นพื้นที่เกษตรกรรม มีจำนวนสถานีเก็บตัวอย่าง 3 สถานี และตอนกลางมีลักษณะการใช้ประโยชน์ที่ดินเป็นพื้นที่เกษตรกรรม มีชุมชนหนาแน่น และพื้นที่บางส่วนพบโรงงานอุตสาหกรรมขนาดเล็ก มีจำนวนสถานีเก็บตัวอย่าง 4 สถานี ทำการเก็บตัวอย่างปลาด้วยเครื่องมือประมงพื้นบ้าน คือ ข่าย และลอบ และเก็บตัวอย่างคุณภาพน้ำ ผลการศึกษาพบความหลากหลายชนิดของปลาทั้งหมด 21 วงศ์ (families) 61 ชนิด (species) ปลาที่พบมากที่สุดในวงศ์ Cyprinidae จำนวน 24 ชนิด คิดเป็นร้อยละ 39.34 ของจำนวนชนิดปลาที่พบทั้งหมด บริเวณแม่น้ำท่าจีนตอนบนพบปลาจำนวนชนิดปลา 16 วงศ์ 49 ชนิด และแม่น้ำท่าจีนตอนกลางพบปลา 16 วงศ์ 44 ชนิด ส่วนดัชนีความหลากหลายและดัชนีความสม่ำเสมอในแม่น้ำท่าจีนมีค่าอยู่ในช่วง 2.62-3.21 และ 0.73-0.85 ตามลำดับ คุณภาพน้ำในแม่น้ำท่าจีนตอนบนอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานน้ำที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของสัตว์น้ำ ส่วนบริเวณแม่น้ำท่าจีนตอนกลางคุณภาพน้ำต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานน้ำที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของสัตว์น้ำเพียงเล็กน้อย เนื่องจากมีค่าความสกปรก (BOD) สูง ซึ่งได้รับอิทธิพลจากน้ำทิ้งของชุมชนหนาแน่นที่กระจายอยู่บริเวณสองฝั่งแม่น้ำ ดังนั้น จึงพบความหลากหลายชนิดของปลาบริเวณแม่น้ำท่าจีนตอนบนสูงกว่าบริเวณแม่น้ำท่าจีนตอนกลาง และดัชนีความหลากหลายของปลา (diversity index) ในแม่น้ำท่าจีนตอนบนมีค่าสูง แสดงให้เห็นว่าคุณภาพน้ำมีความเหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของปลา ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างดัชนีความหลากหลายของปลากับคุณภาพน้ำพบว่าดัชนีความหลากหลายของปลามีความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกับปริมาณออกซิเจนละลายน้ำ (DO) และมีทิศทางตรงข้ามกับค่าความสกปรก (BOD) และไนเตรท (Nitrate)