PL: Wpływ dodatków doglebowych na zmiany ekotoksyczności gleb zanieczyszczonych kadmem | EN: Impact of soil amendments on the ecotoxicity dynamics of cadmium-contaminated soils

abstractPL: Celem pracy było określenie wpływu wybranych dodatków doglebowych (obornika, kompostu i mączki z gabra) na ekotoksyczność gleb zanieczyszczonych kadmem. Przeprowadzono test zahamowania rozrodczości (OECD 232) oraz test unikania (ISO 17512-2:2011). Wysokie stężenie kadmu (300 mg/kg) znacząco ograniczało przeżywalność i rozrodczość organizmów glebowych, natomiast niższe stężenia (2–100 mg/kg) nie powodowały istotnych efektów toksycznych. Spośród zastosowanych dodatków kompost wywarł najkorzystniejszy wpływ na rozrodczość, obornik – najniższy, a mączka wykazała działanie umiarkowanie korzystne. W teście unikania skoczogonki preferowały glebę z obornikiem w warunkach niezanieczyszczonych, a unikały gleby z kompostem i mączką. W obecności kadmu dodatki nieznacznie łagodziły efekt unikania, lecz nie eliminowały jego toksycznego wpływu. Wnioski wskazują na ograniczoną skuteczność badanych dodatków przy wysokim skażeniu, ale potwierdzają ich potencjał w poprawie warunków siedliskowych gleb umiarkowanie zanieczyszczonych.

abstractEN: The aim of the study was to determine the effect of selected soil amendments (manure, compost, and gabbro meal) on the ecotoxicity of cadmium-contaminated soils. a reproduction inhibition test (OECD 232) and an avoidance test (ISO 17512-2:2011) were conducted. A high cadmium concentration (300 mg/kg) significantly reduced the survival and reproduction of soil organisms, while lower concentrations (2–100 mg/kg) did not cause significant toxic effects. Among the applied amendments, compost had the most beneficial effect on reproduction, manure the least, and gabbro meal showed a moderately positive effect. In the avoidance test, springtails preferred manure-treated soil under uncontaminated conditions, while they avoided compost- and gabbro-treated soils. In the presence of cadmium, the amendments slightly reduced the avoidance effect but did not eliminate its toxic impact. The conclusions indicate limited effectiveness of the tested amendments under high contamination, but confirm their potential for improving habitat conditions in moderately contaminated soils.

status: finished