The planning of drainage systems using Saltmod simulation model | Saltmod simülasyon modeli ile drenaj sistemlerinin planlanması

Английский. This study was carried out during the years between1998-2004 to determine some drainage criteria and to monitor salinity in subsurface drainage system built in area of 35.000 ha in Konya basin. It was observed that the depth of annual average water table varied between 1,10-1,50m in irrigation season, 1,50-1,90m in summer, 2,50-3,00m in winter, and plants were not affected by the risen water table caused by irrigation and precipitation, drain discharge salinity changed in accordance with the irrigation water being applied. The average drainage coefficients recorded in the collectors was found to be smaller than qd=3mm/day, which was foreseen to be achieved in the project, however, the average value risen up to 4,5mm/day following wheat irrigation during early spring. The SALTMOD modeling program was used, which enable the estimation of the possible effects of soil-water management and farmer's practice on the soil salinity in the-long term, revealed that leaching efficiency (Lr) is 0,4 and natural drainage (Gn) varies between 0,07-0,20. Salinity in the rooting zone at the beginning and the end of summer and the winter seasons varied between 1,5-3,0 dS/m the benefit of the channel depths, which was planned to be reached at 1,50m, was ensured at the depth of 1,20m. It is possible to express that the sub surface drain pipe depth between 1,20-2,00m in Konya-Çumra will not give rise to any inconvenience with respect to salt balance in the soil.

турецкий. Bu çalışma, Konya Ovasında 35 000 hektarlık alanda inşa edilen kapalı drenaj sistemleri üzerinde bazı drenaj ölçütlerinin belirlenmesi ve toprak tuzluluğunun izlenmesi amacı ile 1998-2004 yılları arasında yürütülmüştür. Yıllık ortalama taban suyu derinliğinin sulama dönemlerinde 1.10-1.50 m, yaz döneminde 1.50-1.90 m ve kış döneminde ise 2.50-3.00 m arasında değiştiği, sulamalar ve yağışlar sonucu yükselen taban suyundan bitkilerin etkilenmediği, drenaj suyu tuzluluğunun uygulanan sulama suyuna göre değiştiği, toplayıcılarda gerçekleşen drenaj katsayısı değerleri ortalaması ise projelemede öngörülen qd=3 mm/gün değerinden genellikle daha küçük olmasına karşın, erken ilkbaharda buğday sulamalarında 4.5 mm/gün'e kadar çıktığı belirlenmiştir. Mevsimsel dönemlerdeki verileri dikkate alarak toprak tuzluluğunun uzun yıllar sonra su ve toprak yönetimi ile çiftçi alışkanlıklarından nasıl etkileneceğini hesaplayan bu programla7 yıllık değerlere göre yıkanma etkinliği (Lr) 0.4, doğal drenaj (Gn) ise 0.07 ile 0.20 arasında değişim göstermiştir. Kök bölgesi tuzluluğu yaz ve kış sezonları başlangıcı ve sonunda 1.5 ile 3.0 dS/m arasında değişmiştir. Projelemede 1.50 m olan dren derinliğinde sağlanan yararın 1.20 m dren derinliği ile sağlanabileceği belirlenmiştir.Veriler ve model çözümüyle ulaşılan sonuçlara göre, Konya-Çumra koşullarında kapalı dren derinliğinin 1.2 ile 2.0 m arasında bir değer seçilmesinin toprakta tuz dengesi yönünden herhangi bir sakınca yaratmayacağı söylenebilir.