Bazı tıbbi ve aromatik bitkilerde thripslerle (Thysanoptera) birlikte saptanan avcı böcek türleri | Predatory insect species associated with thrips (Thysanoptera) species on some medicinal and aromatic plants

турецкий. Thripsler (Thysanoptera) Çukurova’da değişikürünlerde ekonomik düzeyde zarara sebep olabilen türlerdir. Thrips türlerininbazıları konukçusu olan bitkilerde beslenme yoluyla verdikleri zarara ilaveolarak virus hastalığı taşıyarak da sorun olmaktadır. Tıbbi ve aromatikbitkiler üzerinde saptanan Thrips ve faydalı türleri ile önemleri konusundabilgiler bulunmamaktadır. Bu amaçla çalışma 2013-2014 yıllarında Adana ilindeÇukurova Üniversitesi Balcalı kampüsünde doğal olarak yetişen bazı tıbbi vearomatik bitkiler üzerinde yürütülmüştür. Dokuz familyaya bağlı 13 bitki türüörneklenmiştir. Çalışma sonucunda Aeolothripidae, Phlaeothripidae ve Thripidaefamilyalarından 11 Thysanoptera türü saptanmıştır. Çalışmada çoğunluklaAnthocoridae (Hemiptera) türleri olmak üzere 6 avcı böcek türü kaydedilmiştir.Zararlı thrips türleri içerisinde en yaygın Thripstabaci Lindeman (%33.85); avcı türlerden ise Orius niger (Wolff) (%68.66) saptanmıştır. Örnekleme yapılanbitkiler arasında Lantana camara(Mine çalısı) bitkisinin çok sayıda zararlı ve faydalı türe konukçuluk ettiğibelirlenmiştir. Ocimum basilicum(Fesleğen), Salvia spledens (Ateş çiçeği),Hibiscus syriacus (Ağaçhatmi) ve Abelia grandiflora (Kelebek çalısı)üzerinde zararlı thrips türü bulunamamıştır. O. basilicum üzerinde çoğunlukla avcı Orius türleri kaydedilmiştir. O.basilicumzararlı thripsler için muhtemelen uzaklaştırıcı etki gösterirken, Orius spp.’yi cezbetmektedir. Örneklenenbitkiler üzerinde thrips veya diğer zararlı böceklerden kaynaklanan herhangibir zarar görülmemiştir. Bu durumun avcı böceklerden kaynaklandığı düşünülmektedir.Ocimum basilicum ekolojik tıbbi vearomatik bitki yetiştiriciliği dahil farklı ürün gruplarında avcı böcekleridestekleyen banker bitki olarak değerlendirilebilir.

Английский. Thrips(Thysanoptera) is often recognized as harmful insect species in cropscultivated in Çukurova region of Turkey. Some thrips species is also well-knownas a vector of virus disease of some plants. Knowledge of thrips and beneficialinsects in medicinal and aromatic plants is not well-understood.  For this aim, this study was carried out onmedicinal and aromatic plants grown naturally in Balcalı campus of ÇukurovaUniversity during 2013-2014. A total of 13 plant species belonging to nineplant families were sampled. A total of 11 Thysanoptera species belonging tofamilies Aeolothripidae, Phlaeothripidae and Thripidae were identified. A totalof six predatory insect species, most of which belong to family Anthocoridae(order Hemiptera) was recorded. Thripstabaci Lindeman was the mostprevalent pest thrips comprising of 33.85% of total adult individuals.Predatory anthocorid Orius niger(Wolff) accounted for 68.66% of total predatory adult insects. Species numbersand abundance of thrips and their predators were greater on Lantana camara (Lantana) than on others.Ocimum basilicum (Basil), Salvia spledens (Scarlet sage) and Hibiscus syriacus (Rose of Sharon) didnot host any harmful insects. O.basilicum visited by most Oriusspecies may have showed repellent effect against the pest thrips, while it ismore attractive to Orius species. No thrips or any insect damage was observedon the plants sampled. One reason of this issue may be due to insectsuppressions by the predatory insects. O.basilicum may also be evaluated as a banker plant supporting predators inecologically cultivations of medicinal and aromatic and other crop plants.