Leonardit ve Tavuk Gübresi Uygulanan Bir Tarlada Bazı Toprak Sıkışma Göstergelerinin Değişimi | Changes in Some Soil Compaction Indicators in A Field Treated with Leonardite and Chicken Manure

турецкий. Toprak sıkışması, tarımsal verimliliği sınırlayan en ciddi arazi bozulmalarından birisidir. Sıkışma üzerine toprağın nem ve organik madde içeriği, kil mineralojisi ve tekstür gibi toprak özellikleri ile tarla trafiği tarafından belirlenen dış faktörler etki eder. Bu çalışmada, leonardit ve tavuk tavuk gübresinin farklı dozları kullanılarak toprağın organik madde içeriği (OM), hacim ağırlığı (HA), penetrasyon direnci (PD) ve kesme direnci (KD) özelliklerindeki değişimler incelenmiştir. Çalışma tarla koşullarında ve tesadüf parselleri deneme desenine göre yürütülmüş ve yaklaşık 8 ay sürmüştür. Deneme sonunda her parselden örnekler alınmış ve gerekli analizler yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, tavuk gübresi uygulanan parsellerin OM, HA, PD ve KD değerleri sırasıyla %1.94-2.55, 1.38-1.33 g cm-³, 1.45-1.00 MPa ve 50.22-42.88 kPa arasında değişmiştir. Leonardit uygulanan parsellerin OM, HA, PD ve KD değerleri ise sırasıyla %1.84-2.37, 1.39-1.35 g cm-³, 1.52-1.17 MPa ve 51.18-41.01 kPa aralıklarında değişim göstermiştir. Sonuç olarak hem leonardit hem de tavuk gübresi OM’yi kontrole göre artırırken HA, PD ve KD parametrelerini azaltmıştır. Toprak değişkenlerindeki bu değişimler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (P< 0.05). Organik düzenleyiciler arasında karşılaştırma yapıldığında, genel olarak tavuk gübresinin toprak değişkenleri üzerinde daha olumlu bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bu durum, tavuk gübresinin organik madde içeriğinin leonardite göre daha yüksek olmasına bağlanmıştır.

Английский. Soil compaction is one of the most serious land degradation limiting agricultural productivity. Compaction is influenced by soil properties such as soil moisture and organic matter content, clay mineralogy and texture, and external factors determined by field traffic. In this study, the changes in soil organic matter content (SOM), bulk density (BD), penetration resistance (PR) and shear strength (SS) properties were investigated using different doses of leonardite and chicken manure. The study was conducted under field conditions and according to the randomized plots experimental design and lasted for about 8 months. At the end of the experiment, samples were taken from each plot and necessary analyses were performed. According to the results obtained, SOM, BD, PR and SS values of chicken manure treated plots varied between 1.94-2.55%, 1.38-1.33 g cm-³, 1.45-1.00 MPa and 50.22-42.88 kPa, respectively. SOM, BD, PR and SS values of leonardite treated plots varied between 1.84-2.37%, 1.39-1.35 g cm-³, 1.52-1.17 MPa and 51.18-41.01 kPa, respectively. As a result, both leonardite and chicken manure increased SOM and decreased BD, PR and SS parameters compared to the control. These changes in soil variables were statistically significant (P< 0.05). When a comparison was made between organic amendments, it was observed that in general chicken manure had a more positive effect on soil variables. This was attributed to the higher organic matter content of chicken manure compared to leonardite.