Biyo-Priming Uygulamasının Mercimek (Lens culinaris M.)’te Çimlenme, Fide Gelişimi ve Tuzluluk Stresi Üzerine Etkisi | Effect of Bio-Priming Application on Germination, Seedling Growth and Salinity Stress in Lentil (Lens culinaris M.)

Bu çalışmanın amacı, ACC (1-Aminosiklopropan-1-Karboksilat) deaminaz enzim aktivitesi gösteren bitki gelişimini teşvik edici bakteri (Plant growth promoting bacteria, PGPB) strainlerinin mercimek (Lens culinaris M.)’te tuzluluk stresi üzerine etkilerinin çimlenme ve erken fide döneminde incelenmesidir. Araştırmada, 3 tuz (NaCl) konsantrasyonu (kontrol, 100 ve 200 mM) ve 6 PGPB suşu (kontrol, KF3A, KF3B, KF58B, KF58C ve KF63C) kullanılmıştır. Kontrol grubunda yer alan tohumlara saf su ile priming (hidro-priming) uygulanmıştır. Çalışma Siirt Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Laboratuvarı’nda tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak 2023 yılında yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre, fide kuru ağırlığı ve fide gücü indeksi hariç tüm parametreler tuzluluk stresinden veya biyo-priming uygulamalarından önemli ölçüde (p<0.05 veya p<0.01) etkilenmiştir. Araştırmada çimlenme yüzdesi % 91.8-99.4, ortalama çimlenme süresi 1.24-1.90 gün, çimlenme üniformite katsayısı 48.8-81.2, çimlenme enerjisi 9.3-81.9, çimlenme indeksi 10.1-18.0, fide uzunluğu 1.8-3.8 cm, kök uzunluğu 3.5-6.0 cm, fide kuru ağırlığı 0.0176-0.0240 g, kök kuru ağırlığı 0.0119-0.0206 g, fide gücü indeksi 3.3-4.1, lateral kök sayısı 1.3-4.3 adet ve lateral kök toplam uzunluğu 0.46-2.54 cm aralığında değişmiştir. KF58C ve KF63C optimum ve stres koşulları altında mercimek fidesinin çimlenmesini ve fide gelişimini teşvike ettiği, ancak KF3A, KF3B ve KF58B strainlerinin hidro-priming uygulamasına kıyasla daha zayıf bitki gelişimi sağladığı kaydedilmiştir. Özellikle KF58C straininin fide uzunluğu, kök uzunluğu, lateral kök sayısı ve lateral kök toplam uzunluğunu önemli ölçüde artırdığı, köklerde kuru madde birikimini % 114 oranında teşvik ettiği belirlenmitşir. Sonuç olarak, ACC deaminaz aktivitesine sahip PGPB strainleri ile biyo-priming işleminin mercimekte tuzluluk stresinin geliştirilmesi bakımından sürdürülebilir ve çevreci bir çözüm olabileceği düşünülmektedir.

The aim of this study is to investigate the effects of plant growth promoting bacteria (PGPB) strains exhibiting ACC (1-Aminocyclopropane-1-Carboxylate) deaminase enzyme activity on salt stress in germination and early seedling stages of lentil (Lens culinaris M.). The study utilized three NaCl concentrations (control, 100 mM, and 200 mM) and six PGPB strains (control, KF3A, KF3B, KF58B, KF58C and KF63C). Hydro-priming with distilled water was applied to seeds in the control group. The study was conducted in 2023 at Siirt University, Faculty of Agriculture, Field Crops laboratory, using a completely randomized factorial design with four replications. According to the results, all parameters, except seedling dry weight and seedling vigor index, were significantly (p<0.05 or p<0.01) affected by salt stress or bio-priming applications. Germination percentage ranged from 91.8% to 99.4%, average germination time from 1.24 to 1.90 days, germination uniformity coefficient from 48.8 to 81.2, germination energy from 9.3 to 81.9, germination index from 10.1 to 18.0, seedling length from 1.8 to 3.8 cm, root length from 3.5 to 6.0 cm, seedling dry weight from 0.0176 to 0.0240 g, root dry weight from 0.0119 to 0.0206 g, seedling vigor index from 3.3 to 4.1, lateral root number from 1.3 to 4.3, and total lateral root length from 0.46 to 2.54 cm. KF58C and KF63C were noted to promote germination and seedling development of lentil seedling under both optimum and stress conditions, while KF3A, KF3B, and KF58B strains provided weaker plant growth compared to hydro-priming. Particularly, the KF58C strain significantly increased seedling length, root length, lateral root number, and total lateral root length, stimulating dry matter accumulation in roots by 114%. In conclusion, it is considered that bio-priming with PGPB strains possessing ACC deaminase activity could offer a sustainable and environmentally friendly solution for enhancing lentil tolerance to salt stress.