PL: Badanie wybranych własności osadów ściekowych w świetle możliwości ich utylizacji

abstractPL: Celem pracy jest dokonanie charakterystyki osadów ściekowych ze szczególnym uwzględnieniem ich własności reologicznych. Badania składu chemicznego osadów ściekowych wykazały, że osady charakteryzują się korzystnymi właściwościami chemicznymi: zawartością materii organicznej oraz wykazywały pozytywne własności nawozowe. W pracy dokonano oceny ilościowej metali ciężkich oraz składników nawozowych w osadach ściekowych pod kątem ich przyrodniczego wykorzystania. Zawartość metali ciężkich w osadach cechowała duża zmienność (najczęściej normy dotyczące ilości Zn, Cr i Cd były przekroczone). Parametry fizyczne, takie jak gęstość właściwa cząstek stałych, gęstość mieszaniny, wilgotność naturalna, zawartość cząstek organicznych, skład granulometryczny oraz koncentracja charakteryzowały się zmiennością zależną od dopływu ścieków na oczyszczalnie. Przeprowadzona analiza mikrobiologiczna pozwoliła na scharakteryzowanie drobnoustrojów obecnych w osadzie oraz na wysunięcie wniosków dotyczących pracy osadu czynnego. W celu określenia charakterystyki "lepkościowej" osadów przeprowadzono badania za pomocą wiskozymetru rotacyjnego. Do aproksymacji rzeczywistych krzywych płynięcia, określonych na podstawie otrzymanych z pomiarów pseudokrzywych płynięcia, wykorzystano 3-parametrowy uogólniony model reologiczny Herschela-Bulkley'a. Zakres analizowanych koncentracji wagowych wynosił Cs=0,47-6,56 %. W pracy podano zależności parametrów reologicznych (τo, k, n) od koncentracji wagowych i temperatury. Określono również koncentrację graniczną rozgraniczającą newtonowskie i nienewtonowskie zachowanie się mieszaniny. Analizę zależności parametrów reologicznych od koncentracji przeprowadzono dla każdej z omawianych oczyszczalni indywidualnie oraz dokonano porównania zbiorczego. W przypadku zbiorczego zestawienia zaobserwowano występowanie związku korelacyjnego dla funkcji k=f(Cs) oraz n=f(Cs). Parametrem wymagającym każdorazowo pomiaru jest próg płynięcia τo. Ponadto przeprowadzono eksperyment polowy umożliwiający określenie współczynnika wsiąkania oraz zmian wilgotności nawadnianej gleby, w zależności od koncentracji wagowej osadów ściekowych użytych do nawodnień. Obiekt badań stanowiło poletko doświadczalne, na którym przeprowadzano pomiary wilgotności powierzchniowej warstwy gleby nawadnianej. Przedstawiono zależność współczynnika wsiąkania od koncentracji wagowych, ustalonych na podstawie pomiarów wiskozymetrycznych.

abstractEN: The aim of the study is to characterize sewage sludge with particular emphasis on its rheological properties. The study of the chemical composition of the sewage sludge showed that the sludge is characterized by favorable chemical properties: the content of organic matter and showed positive fertilization properties. The paper presents a quantitative assessment of heavy metals and fertilizing components in sewage sludge in terms of their natural use.

status: finished

collation: 150