Fractions of heavy metals in soil after the application of municpial sewage sludge, peat, and furnace ash

польский. Badano wpływ dodatku różnych materiałów, tj.: osadu ściekowego, popiołu i torfu oraz różnych dawek mieszanin popiołowo-osadowych i popiołowo-torfowych, na całkowitą zawartość metali ciężkich (Cr. Zn. Pb. Cu. Cd. Ni) oraz ich frakcje. Zasto- sowanie w doświadczeniu osadu ściekowego oraz mieszanin popiołowo-osadowych i popiołowo-torfowych powodowało stopniowy wzrost zawartości badanych metali ciężkich w glebie. Popiół charakteryzował się niską zawartością metali ciężkich w porównaniu do komunalnych osadów ściekowych. W wyniku zastosowania torfu oraz jego mieszanin popiołowro-torfowych nastąpiło obniżenie zawar- tości badanych metali ciężkich, sam zaś toif był źródłem największego wzrostu zawartości węgla organicznego. Rozmieszczenie metali ciężkich w:e frakcjach wyodrębnionych w różnych kombinacjach, charakteryzowało duże zróżnicowanie w zależności od badanego metalu i zastosowanego podłoża. Główną rolę w magazynowaniu chromu, cynku, ołowiu i kadmu pełniła frakcja pozostałości (FV). zaś najwięcej miedzi i niklu związane było z materią organiczną (FIV). Stwierdzono, że wprowadzanie do gleby materiałów o charakterze alkalicznym jest przyczyną małej rozpuszczalności większości metali ciężkich, przez co ograniczone jest ich pobieranie przez rośliny Wyjątek stanowiły chroni i miedź, których rozpuszczalność wzrastała wraz ze w zrostem zasadowości.

Английский. The effect of addition of different materials, i.e. sludge, ash and peat, as well as different doses of mixtures of ash and sludge and ash peat, on the total content of heavy metals (Cr, Zn, Pb, Cu, Cd, Ni) and their fractions was studied. Application of municipal sewage sludge, ash-sludge and ash-peat mixtures in the experiment caused a gradual increase in the content of studied heavy metals in soil. The ash was characterized by a low content of heavy metals as compared to municipal sewage sludge. After application of peat and its mixtures with ash a decrease of content of heavy metals was observed, and when the peat was used alone the greatest increase in the organic C content in the substrate could be seen. Distribution of heavy metals in the fractions separated in different combinations shows large variations, depending on the tested metal and the studied variant. Chromium, zinc, lead, and cadmium have been accumulated mainly in the residual fraction (FV), and most of the copper and nickel have been specifically bound with organic matter (FIV). It has been found that the alkaline materials application to the soil decreased the solubility of most heavy metals, which results in a limitation of their uptake by plants. Chromium and copper were an exception, since their solubility increased with the alkalinity of the substrate. An exception was chromium and copper, which solubility increased with the alkalinity of the substrate.

польский. osad ściekowy, torf, popioły paleniskowe, gleba, frakcje metali ciężkich

Английский. sewage sludge; peat; furnace ash; soil; fractions of heavy metals

14

118-125

3