Bioróżnorodność Miasta Białegostoku. Pająki Białegostoku

W Białymstoku stwierdzono 411 gatunków pająków, to jest ponad połowę gatunków wykazanych z terenu Polski. Autor omawia i ilustruje fotografiami około 1/4 gatunków pająków. W części wstępnej omawia ich preferencje pokarmowe, strategie łowieckie, jadowitość, rozmnażanie i zachowania godowe, dyspersję oraz rolę pająków w środowisku. Ponadto autor omawia faunę pająków najważniejszych środowisk miasta Białegostoku oraz zabudowań, wskazuje zagrożenia dla fauny pająków oraz propozycje ich ochrony. Książka zawiera pełny skład gatunkowy pająków Białegostoku.

[email protected]

Blandenier G. 2009. Ballooning of spiders (Araneae) in Switzerland: general results from an eleven-year survey. Bull. Br. arachnol. Soc. 14 (7), 308–316.

Chyży I. 1996 (ms.). Pająki (Araneae) rezerwatu Antoniuk. Praca magisterska Uniwersytet Warszawski Filia w Białymstoku, Białystok.

Chyży I., Staręga W. 1997. Pająki (Araneae) rezerwatu Antoniuk. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 16 (1): 27−39.

Czajka M. 1963. Unknown facts of the biology of the spider Ero furcata (Villers) (Mimetidae, Araneae). Polskie Pismo Entomologiczne 33: 229−231.

Czajkowska M. 2001 (ms.). Pająki (Araneae) doliny Bażantarki. Praca magisterska UwB, Białystok.

Dawkins R. 2009. Wspinaczka na szczyt nieprawdopodobieństwa. Prószyński i S-ka, Warszawa.

Dąbrowska-Prot E. 1968. Zagęszczenie drapieżców i ofiar a tempo redukcji. Ekol. Pol., 4: 337-342.

Dyrcz A. 2020. Wodniczka. Monografie Przyrodnicze. Wyd. Klubu Przyrodników, Świebodzin.

Dziabaszewski A. 1989. Uwagi faunistyczne o rzadszych gatunkach pająków (Aranei) z Poznania (z listą 302 stwierdzonych gatunków). Badania Fizjograficzne nad Polską Zachodnią, C: Zoologia, 38: 5–21.

Dziabaszewski A. 1995. Pająki (Aranei) zabudowań Poznania. Badania Fizjograficzne nad Polską Zachodnią, C, Zoologia, 42: 7–38.

Foelix R.F. 2011. Biology of spiders. Oxford University Press, Oxford.

Goławski A., Kupryjanowicz J., Szczypiński P., Dombrowski A., Mróz E., Twardowski M., Kielan S., Antczak K., Pagórski P., Murawski M. 2017. Autumn irruptions of red-footed falcons Falco vespertinus in east-central Poland. Pol. J. Ecol. (2017) 65: 423–433.

Jakowiak M. 2001 (ms.). Pająki (Araneae) wybranych środowisk okolic Lasu Pietrasze. Praca magisterska UwB, Białystok.

Jankowski A. 1979. Pająki zabudowań Opalenicy i Grodziska Wielkopolskiego. W: Streszczenia Referatów XII Zjazdu Polskiego Towarzystwa Zoologicznego Poznań, 3–6 IX 1979, pp. 71−72. Wydawnictwo UAM, Poznań.

Kajak A. 1978. Invertebrate predator subsystem. W: A. Breymeyer, G. M. Van Dyne (eds.). – Grasslands , systems analysis and man. Cambridge University Press: 539-589.

Kajak A., Kupryjanowicz J., Petrov P. 2000. Long term changes in spiders (Areneae) communities in natural and drained fens in the Biebrza river valley. W: Gajdoš P., Pekár S. (red.) Proc. 18th Europ. Coll. Arachnol., Stará Lesná, 1999. Ekológia (Bratislava), vol.19, suppl. 4/2000: 55-64.

Kolenda K., Wiśniewski K., Kujawa K., Kuśmierek N., Smolis A., Kadej M. 2021. Living in discarded containers: spiders explore a new niche created by littering in urban woodlands. Biodiversity and Conservation 30:1637–1654.

Krzyżanowska E. 1982. Pająki (Aranei) skarpy wiślanej w Warszawie. Fragmenta Faunistica 27 (5): 59−66.

Kupraszewicz J. 1997 (ms.). Pająki (Araneae) strefy brzegowej Stawów Dojlidzkich w Białymstoku. Praca magisterska FUW, Białystok.

Kupryjanowicz J. 2003. Spiders (Araneae) of open habitats in the Biebrza National Park, Poland. Fragm. faun., Warszawa 46: 209-237.

Kupryjanowicz J. 2005. Pająki (Araneae) Biebrzańskiego Parku Narodowego. W: Dyrcz, C. Werpachowski (red.). Monografia Przyrodnicza Biebrzańskiego Parku Narodowego. Biebrzański Park Narodowy, Osowiec-Twierdza: 276-299.

Kupryjanowicz J. 2008. Pająki (Araneae). W: Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I, E. Skibińska (red.). Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Muzeum i Instytut Zoologii PAN, Warszawa.

Kupryjanowicz J. 2013. Pajęcze sposoby na potomstwo. W:. J. Taylor (red.) Tajemnice doliny Biebrzy. Eseje naukowe o zwierzętach i roślinach. Trans Humana, Białystok, 131-142.

Kupryjanowicz J., Burzyńska J., Ratkiewicz M. 2021. Flora i fauna Polski w zbiorach Wydziału Biologii i Uniwersyteckiego Centrum Przyrodniczego Uniwersytetu w Białymstoku. Kosmos, 70, 2: 339-349.

Kupryjanowicz J., Staręga W. 1994: Oonops domesticus Dalmas, 1916 – eine für die Fauna Polens neue Spinnenart (Araneae, Oonopidae). Bull. Acad. Pol. Sci. 42: 83-86.

Łęgowski D. 2001. Waloryzacja Puszczy Białowieskiej metodą zooindykacyjną na podstawie pająków. W: Szujecki A. (red.) Próba szacunkowej waloryzacji lasów Puszczy Białowieskiej metodą zooindykacyjną. Wyd. SGGW, Warszawa, 207-234.

Madej J. 2005 (ms.). Pająki wybranych środowisk doliny rzeki Białej. Praca magisterska UwB, Białystok.

Mammola S., Cardoso P., Ribera C., Pavlek M., Isaia M. 2018. A synthesis on cave-dwelling spiders in Europe. J. Zool. Syst.Evol. Res. 56: 301-316.

Matwiejuk A. 2021. Bioróżnorodność miasta Białegostoku. Porosty Białegostoku. Wyd. Prezydent Miasta Białegostoku, Białystok, 295 pp.

Mistarz J. 1998 (ms.). Pająki (Araneae) rezerwatu Las Zwierzyniecki. Praca magisterska UwB, Białystok.

Mouginot P., Prügel J., Thom U., Steinhoff P. O.M., Kupryjanowicz J., Uhl G. 2015. Securing Paternity by Mutilating Female Genitalia in Spiders. Current Biology 25: 1–5.

Naef-Daenzer L., Naef-Daenzer B., Nager R. G. 2000. Prey selection and foraging performance of breeding great tits Parus major in relation to food availabitilty . J. Avian Biol. 31: 206–214.

Nentwig W, Blick T, Bosmans R, Gloor D, Hänggi A, Kropf C. 2022. Spiders of Europe. Version no. 09.2022. Online at https://www.araneae.nmbe.ch, accessed on 1.09.2022. https://doi.org/10.24436/1

Nessler S. H., Uhl G., Schneider J. M. 2007. Genital damage in the orb-web spider Argiope bruennichi (Araneae: Araneidae) increases paternity success. Behav Ecol 18:174–181.

Rozwałka R. 2006. Spiders (Araneae) of the selected synanthropic environments in Lublin City. Fragmenta Faunistica 49 (1): 57–68.

Rozwałka R., Bielak-Bielecki P. 2008b. Wstępna charakterystyka pająków korowych parków śródmiejskich Lublina i Świdnika w okresie zimowym. W: Indykiewicz P., Jerzak L., Barczak T. (eds), Fauna miast. Ochronić różnorodność biotyczną w miastach, pp. 290–296. SAR Pomorze, Bydgoszcz, 634 pp.

Rozwałka R., Czaja M. 2021. Rozmieszczenie Scytodes thoracica (Latreill e, 1802) (Araneae: Scytodidae) w Polsce. Acta entomol. siles., 29: 1–6.

Rozwałka R., Stachowicz J. 2014. Notes on the occurrence of Sitticus terebratus (Clerck, 1758) in Poland. Fragmenta Faunistica 57: 68–74.

Rozwałka R., Rutkowski T., Bielak-Bielecki P. 2016. New data on introduced and rare synanthropic spider species (Arachnida: Araneae) in Poland (II). Annales UMCS, C, 71: 59–85.

Rozwałka R., Rutkowski T., Bielak-Bielecki P. 2013. New data on introduced and rare synanthropic spider species (Arachnida: Araneae) in Poland. Annales UMCS, sec. C, 68: 127–150.

Sielicki M. 1995. (ms). Pająki (Araneae) ekotonu ols-łąka w okolicach Białegostoku. Praca magisterska Uniwersytet Warszawski Filia w Białymstoku.

Sielicki M., Staręga W. 1996. Pająki (Araneae) ekotonu ols-łąka w okolicach Białegostoku. Fragmenta Faunistica 39: 169–177.

Stankiewicz A., Kupryjanowicz J. 2002. Uloborus plumipes Lucas, 1846 (Araneae) – a spider new to Polish fauna. Bulletin of the Polish Academy of Sciences, Biological Sciences 50: 193–195.

Stańska M. 2003. (ms). Fauna pająków (Araneae) wybranych typów lasów liściastych w Puszczy Białowieskiej. Praca doktorska, Akademia Podlaska w Siedlcach.

Stańska M., Hajdamowicz I., Żabka M. 2000. Epigeic spiders of alder swamp forests in Eastern Poland. In: Toft S. &, Scharff N. (eds), European Arachnology 2000. Proceedings of the 19th European Colloquium of Arachnology, pp. 191–197. Aarhus University Press, Aarhus, 358 pp.

Staręga W. 1978. Materiały do znajomości rozmieszczenia pająków (Aranei) w Polsce, III-VII. Fragmenta Faunistica 12: 259: 79-302.

Staręga W. 1984. Materiały do znajomości rozmieszczenia pająków (Aranei) w Polsce, VIII-X. Fragmenta Faunistica 28: 79-134.

Staręga W. 2003. Pająki (Araneae) Puszczy Knyszyńskiej. Nowy Pam. Fizjogr., Warszawa 1(2): 95-206.

Staręga W., Błaszak C., Rafalski J. 2002. Arachnida Pajęczaki. W: Głowaciński Z. (red.), Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce. Red List of Threatened Animals in Poland. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków: 133–140.

Toft S. 1976. Life histories of spiders in a Danish Beech Wood. Natura Jutland., 19: 5-40.

Toft S. 1979. Life histories of eight Danish spiders. Ent.Meddr., 47: 22-32.

Wawer W. 2016. Pająki Parku Skaryszewskiego w Warszawie. In: Romanowski J. (ed.), Park Skaryszewski w Warszawie, przyroda i użytkowanie, pp. 161–168. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa, 261 pp.

Wiśniowski B. 2009. Spider-hunting wasps (Hymenoptera: Pompilidae) of Poland. Diversity, identification, distribution. Ojców National Park, Ojców, 432 pp.

Wołkowycki D. 2019. Bioróżnorodność miasta Białegostoku. Szata roślinna Białegostoku. Wyd. Prezydent Miasta Białegostoku, Białystok, 198 pp.

World Spider Catalog 2022. World Spider Catalog. Version 23.5. Natural History Museum Bern, online at http://wsc.nmbe.ch, accessed on 1.09.2022. doi: 10.24436/2

Woźny M. 1992. Wpływ wilgotności podłoża na zgrupowania pająków oraz dynamika liczebności gatunków dominujących borów sosnowych Wzgórz Ostrzeszowskich. Acta Univ. Wratisl., Pr. zool., 23: 25-82.

Żabka M. M. 2013. Pajęczy świat. Muzeum i Instytut Zoologii PAN, Warszawa, 210 pp.

Żabka M. 2021. Pająki. Mordercy, kanibale i seksualni ekstremiści. Wydawnictwo Poligraf, 216 pp.