EVALUATION OF THE COLLECTION MATERIAL OF SPRING SOFT WHEAT ACCORDING TO THE COMPLEX OF ECONOMICALLY VALUABLE TRAITS FOR FURTHER BREEDING | ЖАЗДЫҚ ЖҰМСАҚ БИДАЙДЫҢ КОЛЛЕКЦИЯЛЫҚ МАТЕРИАЛЫН ӘРІ ҚАРАЙ ІРІКТЕУ ҮШІН ШАРУАШЫЛЫҚ-ҚҰНДЫ БЕЛГІЛЕР КЕШЕНІ БОЙЫНША БАҒАЛАУ | ОЦЕНКА КОЛЛЕКЦИОННОГО МАТЕРИАЛА ЯРОВОЙ МЯГКОЙ ПШЕНИЦЫ ПО КОМПЛЕКСУ ХОЗЯЙСТВЕННО ЦЕННЫХ ПРИЗНАКОВ ДЛЯ ДАЛЬНЕЙШЕЙ СЕЛЕКЦИИ

Английский. The article presents the data obtained as a result of research conducted in 2022-2023 in the conditions of LLP "Karabalykskaya SHOS". A comparative assessment of collectible samples of spring soft wheat of various geographical origin was carried out on the basis of yield, plant height and ear length. Of the 116 studied samples, 20 promising varieties were identified in comparison with the standard variety of the local selection Fantasia. During the study, varieties that exceeded the standard in terms of yield were identified: Pamyati Azieva (737.5 g/m2), Stepnaya 253 (585 g/m2), BEYAZ AMERIKAN (620 g/m2) and SAFEDAKI RAZUCH (707 g/m2). When considering the plant height indicator, short-stemmed varieties were identified: KAS 6-2014 (56.5 cm), GEREK2 (57.5 cm), GEREK1 (58.5 cm), SAFEDAKI ISHKOSHIMI1 (58.5 cm), SAFEDAKI ISHKOSHIMI2 (58.5 cm), KAS 13-2014 (60.5 cm), SPChS 69 (62 cm), KAS 17-2014 (62.5 cm), KIRIK (65.5 cm), SAFEDAK (66 cm). According to the ear length parameter, the following samples were selected: KIRIK (11 cm), Stepnaya 253 (9.5 cm), KAS 13-2014 (9.25 cm), which exceeded the indicators of the standard Fantasy variety (9 cm). As a result of the conducted research, recommendations were made on the use of these samples as initial forms in the further breeding process.

казахский. Мақалада «Қарабалық АШТС» ЖШС жағдайында 2022-2023 жылдары жүргізілген зерттеулер нәтижесінде алынған мәліметтер келтірілген. Әр түрлі географиялық шыққан жаздық жұмсақ бидайдың коллекциялық үлгілерін өнімділік, өсімдік биіктігі және масақ ұзындығы бойынша салыстырмалы бағалау жүргізілді. Зерттелген 116 үлгінің ішінен жергілікті селекцияның Фантазия стандартты сортымен салыстырғанда 20 перспективалы сорт бөлінді. Зерттеу барысында өнімділік көрсеткіші бойынша стандарттан асатын сорттар бөлінді: Pamyati Azieva (737,5 г/м2), Stepnaya 253 (585 г/м2), Beyaz Amerikan (620 г/м2) и Safedaki Razuch (707 г/м2). Өсімдіктің биіктік көрсеткішін қарастырған кезде қысқа сабақты сорттар бөлінді: KAS 6-2014 (56,5 см), GEREK2 (57,5 см), GEREK1 (58,5 см), SAFEDAKI ISHKOSHIMI1 (58,5 см), SAFEDAKI ISHKOSHIMI2 (58,5 см), KAS 13-2014 (60,5 см), SPChS 69 (62 см), KAS 17-2014 (62,5 см), KIRIK (65,5 см), SAFEDAK (66 см). Масақ ұзындығының параметрі бойынша келесі үлгілер бөлінді: KIRIK (11 см), Stepnaya 253 (9,5 см), KAS 13-2014 (9,25 см), Фантазия стандартты сорттың көрсеткіштерінен асып кетті (9 см). Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде осы үлгілерді одан әрі селекциялық процесте бастапқы нысандар ретінде пайдалану бойынша ұсыныстар жасалды.

Русский. В статье представлены данные, полученные в результате исследований, проведенных в 2022-2023 годы в условиях ТОО «Карабалыкская СХОС». Проведена сравнительная оценка коллекционных образцов яровой мягкой пшеницы различного географического происхождения по признакам урожайности, высоты растения и длины колоса. Из 116 изучаемых образцов были выделены 20 перспективных сортов в сравнении с стандартным сортом местной селекции Фантазия. В ходе изучения были выделены сорта, превысившие стандарт по показателю урожайности: Pamyati Azieva (737,5 г/м2), Stepnaya 253 (585 г/м2), BEYAZ AMERIKAN (620 г/м2) и SAFEDAKI RAZUCH (707 г/м2). При рассмотрении показателя высоты растения были выделены короткостебельные сорта: KAS 6-2014 (56,5 см), GEREK2 (57,5 см), GEREK1 (58,5 см), SAFEDAKI ISHKOSHIMI1 (58,5 см), SAFEDAKI ISHKOSHIMI2 (58,5 см), KAS 13-2014 (60,5 см), SPChS 69 (62 см), KAS 17-2014 (62,5 см), KIRIK (65,5 см), SAFEDAK (66 см). По параметру длины колоса выделены образцы: KIRIK (11 см), Stepnaya 253 (9,5 см), KAS 13-2014 (9,25 см), превысившие показатели стандартного сорта Фантазия (9 см). В результате проведенных исследований составлены рекомендации по использованию данных образцов в качестве исходных форм в дальнейшем селекционном процессе.