THE RESULTS OF AGRICULTURAL CROPS GENETIC RESOURCES MOBILIZATION IN KAZAKHSTAN | ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ АУЫЛШАРУАШЫЛЫҚ ӨСІМДІКТЕРІНІҢ ГЕНЕТИКАЛЫҚ РЕСУРСТАРЫН ЖҰМЫЛДЫРУ НӘТИЖЕЛЕРІ | РЕЗУЛЬТАТЫ МОБИЛИЗАЦИИ ГЕНЕТИЧЕСКИХ РЕСУРСОВ СЕЛЬСКОХОЗЯЙСТВЕННЫХ РАСТЕНИЙ В КАЗАХСТАНЕ

Английский. Plants genetic resources for food and agriculture (PGRFA) is an extremely valuable source of potentially useful genes necessary for farmers and breeders to receive more productive varieties, which would be as little as possible on the dominant elements and accidents to solve probable problems caused by climate change. Agriculture requires more stable varieties that can better adapt to environmental conditions. The PGRFA collections are the key to the creation of such varieties. The mobilization of plant resources is among the most important tasks of creating modern stable agriculture in the Republic of Kazakhstan, is a vital component of the national agricultural studies in the PGRFA promoting the rapid tributary of new varieties of agricultural crops into the seed system. The article provides an analysis of the current state of the direction to mobilize the PGRFA to the SRI of the Ministry of Agriculture of the Republic of Kazakhstan in 2021-2023. The targeted expeditionary collection served as a source of replenishment and expansion of the of the Republic of Kazakhstan fodder crops valuable gene pool. When collecting collection accessions, the goals and objectives of domestic breeding were taken into account.

казахский. Азық-түлік және ауылшаруашылығы үшін өсімдіктердің генетикалық ресурстары (ААӨГР) - фермерлер және селекционерлер үшін қажетті пайдалы гендердің қайнар көзі - бұл, климаттық өзгеріс мәселелеріне байланысты, ауа-райы жағдайының ерекшеліктеріне бейімді, көптеген өнімді сорттарды алу үшін, қажетті пайдалы өнімдерді алуды шешуге мүмкіндік береді. Ауыл шаруашылығы қоршаған орта жағдайларына жақсы бейімделген төзімді сорттарды қажет етеді. Азық-түлік және ауыл ауылшаруашылығы үшін өсімдіктердің генетикалық ресурстарының (ААӨГР) жинақтары құнды сорттарды құрудың кілті болып табылады. Өсімдік ресурстарын жұмылдыру - бұл Қазақстан Республикасындағы заманауи ауылшаруашылықты құрудың маңызды міндеттерінің бірі, бұл Азық-түлік және ауыл ауылшаруашылығы үшін өсімдіктердің генетикалық ресурстарының (ААӨГР), ұлттық ауылшаруашылық зерттеулер жүйесінің бөлігі, бұл ауылшаруашылық дақылдарының жаңа сорттарының тұқымдық жүйесінің тез артуына ықпал етеді. Мақалада 2021-2023 жылдардағы ҚР АШМ  ғылыми зерттеу мекемелеріне Азық-түлік және ауыл ауылшаруашылығы үшін өсімдіктердің генетикалық ресурстарының (ААӨГР) жұмылдыру бағытының ағымдағы жағдайына талдау берілген. Мақсатты экспедициялық жинау, Қазақстан Республикасының жем-шөп дақылдарының бағалы гендің қорын толықтырудың және кеңейтудің көзі болды. Коллекциялық сортүлгілерді жинау кезінде отандық селекцияның мақсаттары мен міндеттері ескерілді.

Русский. Генетические ресурсы растений для продовольствия и сельского хозяйства (ГРРПСХ) чрезвычайно ценный источник потенциально полезных генов, необходимых для получения фермерами и селекционерами более урожайных сортов, которые как можно меньше бы зависели от господствующих стихий и случайностей погоды для решения вероятных проблем, вызванных изменением климата. Сельскому хозяйству требуются более устойчивые сорта, способные лучше адаптироваться к условиям окружающей среды. Коллекции генетических ресурсов растений для продовольствия и сельского хозяйства являются ключом к созданию таких сортов. Мобилизация растительных ресурсов входит в число наиважнейшая задач создания современного устойчивого земледелия в РК, является жизненно важным компонентом национальной системы сельскохозяйственных исследований по генетическим ресурсам растений для продовольствия и сельского хозяйства способствующих быстрому притоку новых сортов сельскохозяйственных культур в семенную систему. В статье приведен анализ текущего состояния направления по мобилизации генетических ресурсов растений для продовольствия и сельского хозяйства в НИУ МСХ РК в 2021-2023 гг. Целенаправленный экспедиционный сбор служил источником пополнения и расширения ценного генофонда кормовых культур РК. При сборе коллекционных образцов учитывались цели и задачи отечественной селекции.