MARKETING RESEARCH OF HONEY CONSUMER PREFERENCES IN THE MARKETS OF KOSTANAY REGION | ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫНЫҢ ТҰРҒЫНДАРЫ АРАСЫНДА БАЛ ЖӘНЕ БАСҚА ДА АРА ШАРУАШЫЛЫҒЫ ӨНІМДЕРІН САТЫП АЛУШЫЛАРДЫ ТАҢДАУ БОЙЫНША МАРКЕТИНГТІК ЗЕРТТЕУЛЕРДІҢ НӘТИЖЕЛЕРІ | РЕЗУЛЬТАТЫ МАРКЕТИНГОВЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ ВЫБОРА ПОКУПАТЕЛЕЙ МЕДА И ДРУГИХ ПРОДУКТОВ ПЧЕЛОВОДСТВА СРЕДИ ЖИТЕЛЕЙ КОСТАНАЙСКОЙ ОБЛАСТИ

Английский. Bee honey is a valuable, multicomponent unique product produced by bees from the nectar of honey plants. In the human diet, honey is an alternative to sugar and sugar-containing foods as a healthier food product.           Within the framework of this article, a marketing study and analysis of preferences among consumers of honey and other bee products among residents of Kostanay and the region were conducted. Today, about 50% of honey is produced in China, Argentina, the USA, Ukraine, Turkey, and Russia. Honey exporting countries are characterized by flexible economic and organizational interaction. The main role is played by the mechanisms of legal protection and the developed infrastructure of the industry, which ensures full-fledged work, sales of products, and the receipt of foreign exchange earnings to the country's budget. The materials of this article contain an analysis of the types of bee products consumed, quality criteria when choosing honey, other bee products, as well as factors determining the choice of consumers. Also, the priorities of the origin of honey (apiaries) have been determined among consumers. The study grouped the key characteristics of honey consumers in the areas of Kostanay region that affect their behavior, desires and preferences. By quantitative analysis of the results of the survey of the target audience, an average portrait of buyers of honey and other bee products has been compiled, which can be used by entrepreneurs at all stages of planning and promoting their products. A literary review of the state of knowledge of this issue was conducted, citing articles from domestic and foreign sources. The results obtained can be used by domestic producers in the development and optimization of a strategy for promoting bee products.     

казахский. Ара балы – бал өсімдіктерінің шырынынан аралар өндіретін құнды, көп компонентті бірегей өнім. Адам рационында бал денсаулыққа пайдалы тағам өнімі ретінде қант пен құрамында қант бар өнімдерге балама болып табылады.           Осы мақала аясында Қостанай қаласы мен облыс тұрғындарының бал және басқа да ара шаруашылығы өнімдерін тұтынушылардың қалауы бойынша маркетингтік зерттеулер мен талдаулар жүргізілді.           Бүгінгі таңда балдың 50% -ы Қытай, Аргентина, АҚШ, Украина, Түркия және Ресейде өндіріледі. Бал экспорттайтын елдер икемді экономикалық және ұйымдастырушылық өзара әрекеттесуімен ерекшеленеді. Құқықтық қорғау тетіктері мен толыққанды жұмысты, өнімді өткізуді және ел бюджетіне валюталық түсімдерді қамтамасыз ететін саланың дамыған инфрақұрылымы басты рөл атқарады.           Осы мақаланың материалдарында тұтынылатын ара шаруашылығы өнімдерінің түрлеріне талдау, бал және басқа да ара шаруашылығы өнімдерін таңдау кезіндегі сапа критерийлері, сондай-ақ тұтынушылардың таңдауын анықтайтын факторлар бар. Сондай-ақ, тұтынушылар арасында балдың (омарталардың) шығу тегі бойынша басымдықтар анықталды.           Зерттеуде Қостанай облысының аудандарындағы бал тұтынушыларының мінез-құлқына, қалаулары мен талғамдарына әсер ететін негізгі сипаттамалары топтастырылған. Мақсатты аудиторияға сауалнама нәтижелерін сандық талдау арқылы бал және басқа да ара шаруашылығы өнімдерін сатып алушылардың орташа портреті құрастырылды, оны кәсіпкерлер өз өнімдерін жоспарлау мен жылжытудың барлық кезеңдерінде пайдалана алады.           Отандық және шетелдік ақпарат көздерінен алынған мақалаларға сілтеме жасай отырып, осы мәселе бойынша білімнің жай-күйіне әдеби шолу жасалды.            Алынған нәтижелерді отандық өндірушілер ара шаруашылығы өнімдерін жылжыту стратегиясын әзірлеу және оңтайландыру кезінде пайдалана алады.

Русский. Пчелиный мед представляет собой ценный, многокомпонентный уникальный продукт, вырабатываемый пчелами из нектара растений медоносов. В рационе питания людей мед является альтернативой сахара и сахаросодержащих продуктов как более здоровый продукт питания.             В рамках данной статьи проведено маркетинговое исследование и анализ предпочтений среди потребителей меда, и других продуктов пчеловодства среди жителей г.Костанай и области. На сегодня около 50 % меда производится в Китае, Аргентине, США, Украине, Турции, России. Страны, экспортирующие мед, отличаются гибким экономико-организационным взаимодействием. Главную роль играют механизмы правовой защищенности и развитая инфраструктура отрасли, обеспечивающая полноценную работу, сбыт продукции, и поступления валютной выручки в бюджет страны. Материалы данной статьи содержат анализ видов потребляемых продуктов пчеловодства, критерии качества при выборе меда, других продуктов пчеловодства, а также факторы определяющие выбор потребителей. Также среди потребителей определены приоритеты происхождения меда (пасек). В исследовании сгруппированы ключевые характеристики потребителей меда в районах Костанайской области, влияющие на их поведение, желания и предпочтения. Путем количественного анализа результатов опроса целевой аудитории составлен средний портрет покупателей меда, других продуктов пчеловодства, который может быть использован предпринимателями на всех этапах планирования и продвижения своей продукции. Был проведен литературный обзор состояния изученности данного вопроса, с цитированием статей отечественных и зарубежных источников. Полученные результаты могут быть использованы отечественными товаропроизводителями при разработке и оптимизации стратегии продвижения продукции пчеловодства.