MEAT AND DAIRY PRODUCTIVITYOF KAZAKH-BRED HORSES | ҚАЗАҚ ЖЫЛҚЫ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ЕТ ЖӘНЕ СҮТ ӨНІМДІЛІГІ | МЯСНАЯ И МОЛОЧНАЯ ПРОДУКТИВНОСЬ ЛОШАДЕЙ КАЗАХСКОЙ ПОРОДЫ

Английский. The Kazakhhorsebreedis an ethnic group of herdhorses of Kazakhstan,they are perfectlyadaptedto year-roundherdandbreeding,have a fairlyhighmeatanddairyproductivity.Theyrepresent a highly valuablebreedingmaterialforbreeding highly productivelines,typesandbreeds by the method of inbreedbreeding.Kazakhmaresarehigh-milk animals, their milk production perdayis10.5-11.5liters,andfor105days of lactation1150-1190liters. Themilk of marescontains1.80-1.90%fat,2.05-2.10% proteinand6.0-6.5%sugar.Stallionsafterautumnfeedingat the age of 2.5yearshave a liveweight of 350-360kg, a carcassweight of 188-197kg. Morphologically, thecarcass of coltscontains80-81%flesh,19-20%bones, and 4.0and4.5 kg of pulpper1kg. The production of koumissandhorsemeatis highly profitable.Profitabilityis24-25%ofkoumissproduction,and57-58%ofmeatproduction.

казахский. Қазақстанның табын жылқыларының эталоны қазақ жылқы тұқымы болып табылады, олар жыл бойы табындап-тебіндеп бағуға жақсы бейімделген, ет және сүт өнімділігі өте жоғары. Қазақ жылқысы климаттық жағдайларға төзімділігімен ерекшеленеді, олар жайылымдық жүйеге бейімделіп, әртүрлі қоректік жағдайларда жақсы дамиды. Олар жоғары өнімді аталық іздерді, типтер мен тұқымдарды тұқымішілік селекция әдісімен өсіру үшін жоғары құнды асыл тұқымды материал ретінде ұсынылады. Қазақ биелері жоғары сүтті жануарлар болып табылады, тәулігіне олардың сүттілігі 10,5-11,5 литрге дейін жетеді, ал сүттенудің 105 күнінде 1150-1190 литр сүт береді. Бие сүтінде 1,80-1,90% май, 2,05-2,10% ақуыз және 6,0-6,5% қант бар, бұл сүтті өнімдер өндірісінде үлкен мәнге ие. 2,5 жастағы күзгі қоымдылықтан кейінгі құнандардың тірі салмағы 350-360 кг, ал ұшаның салмағы 188-197 кг болады. Құнандардың ұшасынның морфологиялық ет құрамы 80-81%, сүйек 19-20%, 1 кг-ға 4,0 және 4,5 кг ет құрайды, бұл жылқы етінің жоғары сапасын көрсетеді. Қымыз және жылқы етін өндіру жоғары рентабельді болып табылады. Қымыз өндірісінің рентабельділігі 24-25% құраса, ет өндірісінің рентабельділігі 57-58% жетеді, бұл қазақ жылқыларының экономикалық тұрғыдан тиімділігін көрсетеді.

Русский. Казахская порода лошадей является эталоном табунных лошадей Казахстана, они великолепно приспособлены к круглогодовому табунно-тебеневочному содержанию, имеют довольно высокую мясную и молочную продуктивность. Эти лошади обладают хорошей выносливостью и стойкостью к неблагоприятным климатическим условиям, что делает их незаменимыми для местных фермеров. Они представляют высокоценный селекционный материал для выведения высокопродуктивных линий, типов и пород методом внутрипородной селекции. Казахские кобылы являются высокомолочными животными, молочность за сутки у них составляет 10,5-11,5 л, а за 105 дней лактации — 1150-1190 л. В молоке кобыл содержится жира 1,80-1,90%, белка 2,05-2,10 и сахара 6,0-6,5%. Это делает молоко особенно ценным для производства кумыса и других молочных продуктов. Жеребчики после осеннего нагула в возрасте 2,5 года имеют живую массу 350-360 кг, массу туши 188-197 кг. По морфологическому составу в туше жеребчиков содержится мякоти 80-81%, костей 19-20%, на 1 кг приходится мякоти 4,0 и 4,5 кг. Такое соотношение мякоти и костей гарантирует высокое качество мяса. Производство кумыса и конского мяса является высокорентабельным. Рентабельность составляет 24-25% от производства кумыса, а от производства мяса — 57-58%. Эти факторы делают казахскую породу лошадей важным экономическим ресурсом для региона.