FEED VALUE AND TECHNOLOGICAL PROPERTIES OF SELECTION SAMPLES OF WINTER TRITICALE | КЇЗДІК ТРИТИКАЛЕНІӘ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ЇЛГІЛЕРІНІӘ АЗЫҚТЫҚ ҚЎНДЫЛЫЄЫ ЖҖНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ | КОРМОВАЯ ЦЕННОСТЬ И ТЕХНОЛОГИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА СЕЛЕКЦИОННЫХ ОБРАЗЦОВ ОЗИМОГО ТРИТИКАЛЕ

Английский. Expanding the range of new feed crops that meet certain requirements and using them along with the traditional ones is an important reserve for increasing feed production and improving their quality. One of these crops is winter triticale. The growing interest in triticale culture is due to its adaptive abilities in the face of increasing aridity and other climate anomalies. New varieties of winter triticale are characterized by increased winter hardiness, drought resistance, resistance to the most dangerous diseases, high yield potential, high content of biologically valuable protein, which determines the high fodder value and nutritional value of this crop. The increased content of crude protein in the green mass of winter triticale was observed in the following varieties: Altai 5, Iines 36/2, 45/2, Rondo, Dokuchaevsky, Krokha, ADP 256 and Nevo. The high quality of the green mass differed varieties Krokha, Taz, Balaus. High levels of crude protein in grain were found in the following variety samples: KS88Т, АDP 256, lines 36/2, 45/2, 24, Sar. 17, 45/1, 15/4. The increased content of fat in the grain is noted in the grain of the variety samples Неvo, KS88Т, lines 45/2, Dokuchaevsky. The mass of 1000 grains of the studied samples was in the range of 38.6-44.7 g. The high mass of 1000 grains was observed in line 24 variety samples, Run, Idea, Kastus. The following winter triticale samples were distinguished by an increased amount of protein in the grain: 45/2, 45/1, АDP 256.

казахский. Белгілі талаптарға жауап беретін жаңа жемшөптік дақылдары ассортиментінің өрістеуі және оларды дәстүрлілермен қатар пайдалану мал азығы өндірісі мен олардың сапасын арттырудың маңызды резерві болып табылады. Осындай дақылдардың бірі күздік тритикале болып табылады. Біздің зерттеулеріміздің мақсаты күздік тритикале дәнінің жемшөптік құндылығын және технологиялық, ұнға тарту-нан пісіру сапаларын бағалау, және тритикаленің жоғары шаруашылықтық-құнды көрсеткіштерге ие сорттарын шығаруға арналған генетикалық көздерін анықтау болып табылады. Жүргізілген зерттеу нәтижелері Орал өңірінің құрғақ дала жағдайларында өсірілген күздік тритикаленің зерттелген селекциялық үлгілері биохимиялық құрамы мен қоректік заттар мөлшері бойынша ерекшеленетінін көрсетті. Сорт үлгілері азық бағытындағы күздік тритикале селекциясы үшін бастапқы материал ретінде пайдалануға ұсыныла алады. Жүргізілген зерттеулер нәтижелері барлық зерттелген сорт үлгілері сапалық белгілердің айқындылығы деңгейімен ерекшеленгендіктерінкөрсетті. Нан пісіруде пайдалану үшін тритикале мен бидай ұнының оңтайлы қатынасын анықтау бойынша зерттеулер жүргізілді. Күздік тритикаленің сорт үлгілерін бағалағанда негізгі технологиялық көрсеткіштер бойынша ерекшеліктер анықталды. Тритикаленің зерттелген үлгілерінің нанының қоректілігі мен басқа құнды қасиеттерін сақтау және тұтынушылық құндылығын арттыру үшін тритикале мен бидай ұны қоспасын 30:70 қатынасында пайдаланған жөн. Ең жақсы нан пісіру қасиеттер 36/2 селекциялық сорттармағында байқалды. Өзін көрсеткен үлгілер шаруашылықтық-құнды қасиеттер кешеніне ие және нан пісіру өндірісінде пайдалануға арналған тритикаленің жаңа сорттарын шығаруда генетикалық көздер ретінде ұсыныла алады

Русский. Расширение ассортимента новых кормовых культур, отвечающих определённым требованиям и использование их наряду с традиционными является важным резервом увеличения производства кормов и повышения их качества. Одним из таких культур является озимое тритикале. Растущий интерес к культуре тритикале вызван его адаптивными способностями вусловиях нарастания засушливости и других аномалий климата. Новые сорта озимого тритикале отличаются повышенной зимостойкостью, засухоустойчивостью, устойчивостью к наиболее опасным болезням, высоким потенциалом урожайности, повышенным содержанием биологически полноценного белка, что определяет высокие кормовыедостоинства и пищевую ценность этой культуры. Повышенное содержание сырого протеина в зеленой массе озимого тритикале отмечено у сортобразцов: Алтайский 5, линии 36/2, 45/2, Рондо, Докучаевский, Кроха, АДП 256 и Неvo. Высокой питательностью зеленой массы отличались сорта Кроха, Таза, Балауса. Высокие показатели содержания сырого протеина взерне выявлены у следующих сортообразцов: KS88Т, АДП-256, линии 36/2, 45/2, 24, Сар. 17, 45/1, 15/4. Повышенное содержание жира в зерне отмечено в зерне сортообразцов Неvo, KS88Т, линии 45/2, Докучаевский. Масса 1000 зерен изучаемых образцов была в пределах 38,6-44,7 г. Высокая величина массы 1000 зерен отмечено у сортообразцов линии 24, Рунь, Идея, Кастусь. Повышенным количеством белка в зерне отличились следующие образцы озимого тритикале: 45/2, 45/1, АДП 256.