- | - | Влияние удобрений на содержание гумуса и динамику нитратного азота в темно-каштановой почве под посевами зерновых культур

Английский. The article presents the results of studies on the effect of fertilizers on the content of humus, the dynamics of nitrate nitrogen, and the amount of nitrogen fertilized with 15N, fixed in the soil during the cultivation of spring cereals in the conditions of the dry-steppe zone of the North. It was established that mineral fertilizers provided the content of humus at the level of the control variant or with a slight increase. When nitrogen fertilizers are applied against the background of presowing application of P60, the content of humus increases. The content of NNO3 increases depending on the use of nitrogen fertilizers. Against the background with the introduction of P60 before sowing, the content of N-NO3 is higher than in the absence of phosphorus fertilizers. Using the method of isotope indication, it was found that the proportion of fertilizer nitrogen that is fixed in the soil under wheat crops is lower than that of triticale. In the soil, 20-39% nitrogen fertilizer under spring wheat is fixed and 25.8-50.9% under spring triticale

казахский. Мақалада тыңайтқыш мөлшерінің қарашірінді мөлшеріне және Солтүстік Қазақстан құрғақ дала аймағында жаздық бидайды өсіру барысында топырақта бекіген нитратты азоттың динамикасына 15N изотопымен таңбаланған азот бойынша азоттың мөлшеріне әсерін зерттеу нәтижелері келтірілген. Минералдық тыңайтқыштар қарашірінді мөлшерінің бақылау нұсқасымен тең және біршама артуына жағдай жасады. Азот тыңайтқыштарын себу алдында Р60аясында енгізгенде қарашірінді мөлшерін жоғарылатты. N-NO3 мөлшеріазот тыңайтқыштарынқолдануға тәуелді артты, Р60аясында себу алдында N-NO3 мөлшері фосфор тыңайтқыштары енгізілмеген нұсқалармен салыстырғанда жоғары болды. Изотопты индикация қолдануда, азот тыңайтқыштарының үлесі, тритикалеге қарағанда бидай егілген топырақтарды төмен болып шықты. Жаздық бидай өсірілген топырақтарда тыңайтқыштағы азоттың бекуі 20-39% және жаздық тритикаледе 25,8-50,9% құрады.

Русский. В статье приведены результаты исследований по изучению влияния удобрений на содержание гумуса, динамику нитратного азота и количество азота удобрения меченного по 15N, закрепленного в почве при возделывании яровых зерновых в условиях сухо-степной зоны Северного. Установлено, что минеральные удобрения обеспечили содержание гумуса на уровне контрольного варианта или с небольшим повышением. При внесении азотных удобрений на фоне предпосевного внесения Р60 содержание гумуса повышается. Содержание N-NO3 увеличивается в зависимости от применения азотных удобрений. На фоне с внесением Р60 перед посевом содержание NNO3 выше, чем на фоне без внесения фосфорных удобрений. С использованием метода изотопной индикациии выявлено, что доля азота удобрений, закрепившегося в почве под посевами пшеницы ниже, чем у тритикале. В почве закрепляется от 20-39% азота удобрений под яровой пшеницей и 25,8-50,9% под яровой тритикале.