EVALUATION OF POTATO BREEDING MATERIAL FOR THE PRESENCE OF DNA MARKERS OF RESISTANCE TO POTATO X-VIRUS | КАРТОП X-ВИРУСЫНА ТӨЗІМДІЛІК ДНҚ МАРКЕРЛЕРІНІҢ БАР БОЛУЫНА КАРТОП СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ МАТЕРИАЛЫН БАҒАЛАУ | ОЦЕНКА СЕЛЕКЦИОННОГО МАТЕРИАЛА КАРТОФЕЛЯ НА НАЛИЧИЕ ДНК-МАРКЕРОВ УСТОЙЧИВОСТИ К Х-ВИРУСУ КАРТОФЕЛЯ

Английский. The article presents the results of the identification of molecular genetic markers linked to resistance genes to the potato X-virus (PVX) in four varieties and three potato breeding lines from the collection of KazATU named after. S. Seifullin, as well as in six potato hybrids obtained as a result of four crossing combinations. Identification of DNA markers by polymerase chain reaction was carried out.The molecular marker GM637 (Nb gene) was identified in potato varieties Udovitsky and Aladin; molecular markers 5Rx1 and GM339 (genes Rx1 and Nb) in variety Xisen 6 were identified; in the breeding lines Z897-3 and Z872-3, the 5Rx1 marker (Rx1 gene) was determined; 5Rx1 and GM339 molecular markers (Rx1 and Nb genes) in the genotype of the Twostep variety were detected. In the study of six potato hybrids, it was revealed that all the studied hybrids inherited one molecular marker: in hybrids KC-1, KC-10 and KC-11, a molecular marker 5Rx1 (Rx1 gene) was detected, in hybrids KC-2, KC-15 and KC -23 molecular markers GM637 and GM339 linked to the Nb gene were detected. On the basis of the obtained results, it is recommended to use Xisen 6 and Tustep potato varieties as parental forms during breeding programs.

казахский. Мақалада картоптың Х-вирусына (PVX) төзімділік гендерімен байланысты молекулалық-генетикалық маркерлерді анықтау нәтижелері берілген. С.Сейфуллин атындағы ҚазАТУ коллекциясынан картоптың төрт сорты мен үш селекциялық линиясымен будандастыру нәтижесінде алынған алты картоп будандары зерттелді. ДНҚ маркерлерін анықтау полимеразды тізбекті реакция арқылы жүзеге асырылды.Молекулярлық маркер GM637 (Nb ген) картоптың Удовицкий және Аладин сорттарында, 5Rx1 және GM339 молекулалық маркерлері (Rx1 және Nb гендері) Xisen 6 сортында анықталды; Z897-3 және Z872-3 асыл тұқымды линияларында 5Rx1 маркері (Rx1 гені) анықталды; Tустеп сортының генотипінде 5Rx1 және GM339 молекулалық маркерлері (Rx1 және Nb гендері) анықталды. Картоптың алты буданын зерттеу барысында барлық зерттелген будандардың бір молекулалық маркер тұқым қуалайтыны анықталды: KC-1, KC-10 және KC-11 будандарында, 5Rx1 (Rx1 гені) молекулалық маркер, KC- будандарында анықталған. 2, KC-15 және KC -23 молекулалық маркерлері Nb генімен байланысқан GM637 және GM339 анықталды. Алынған нәтижелер негізінде селекциялық бағдарламалар кезінде картоптың Хisen 6 және Түстеп сорттарын ата-аналық форма ретінде пайдалану ұсынылады

Русский. В статье приводятся результаты идентификации молекулярно-генетических маркеров, сцепленных с генами устойчивости к Х-вирусу картофеля (ХВК), у четырех сортов и трех селекционных линий картофеля из коллекции КазАТУ им. С. Сейфуллина, а также у шести гибридов картофеля, полученных в результатечетырех комбинаций скрещивания. Выявление ДНК-маркеров было осуществлено методом полимеразной цепной реакции.В сортах картофеля Удовицкий и Aladin выявлен молекулярный маркер GM637 (ген Nb), в сорте Xisen 6 идентифицированы молекулярные маркеры 5Rx1 и GM339 (гены Rx1 и Nb); у селекционных линий Z897-3 и Z872-3 определен маркер 5Rx1 (ген Rx1); в генотипе сорта Тустеп были детектированы молекулярные маркеры 5Rx1 и GM339 (гены Rx1 и Nb). При исследовании шести гибридов картофеля выявлено, что все изученные гибриды унаследовали по одному молекулярному маркеру: у гибридов KC-1, KC-10 и KC-11 выявлен молекулярный маркер 5Rx1 (ген Rx1), у гибридов КС-2, КС-15 и KC-23 детектированы молекулярные маркеры GM637 и GM339, сцепленные с геном Nb. На основании полученных результатов рекомендовано при проведении селекционных программ в качестве родительских форм использовать сорта картофеля Хisеn 6 и Тустеп.