MANIFESTATION OF RABIES IN KAZAKHSTAN AGAINST THE BACKGROUND OF MODERN CLIMATIC CONDITIONS | ҚАЗІРГІ ЗАМАНҒЫ КЛИМАТТЫҚ ЖАҒДАЙЛАР АЯСЫНДА ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚҰТЫРУ АУРУЫНЫҢ КӨРІНІСІ | ПРОЯВЛЕНИЕ БЕШЕНСТВА В КАЗАХСТАНЕ НА ФОНЕ СОВРЕМЕННЫХ ПРИРОДНО-КЛИМАТИЧЕСКИХ УСЛОВИЙ

Английский. The article presents the current epidemic situation of rabies in the republic. The dynamics of the development of rabies epizootic situation against the background of modern climate changes is considered. Based on the data presented, a correlation analysis was carried out between the number of rabies-unfavorable points in several years and the average annual temperature. The subjection between the considered indicators is revealed. An attempt is made to provide a logical explanation of the revealed dependence. The role of the influence of abnormal weather conditions in some years on the leading indicators of the epizootic process of rabies is highlighted and described. In the process of studying this dependence, the influence of not only positive but also negative climatic changes on the manifestation and spread of rabies infection was established. Some territorial features of the manifestation of the disease in the way of changing climatic conditions have been analyzed.

казахский. Мақалада республикадағы құтырудың қазіргі эпидемиялық жағдайы көрсетілген. Қазіргі климаттық өзгерістер аясында құтыру эпизоотиялық жағдайының даму динамикасы қарастырылған. Ұсынылған мәліметтер негізінде кейбір жылдардағы құтырудың қолайсыз пункттерінің саны мен орташа жылдық температура арасында корреляциялық талдау жүргізілді. Қарастырылған көрсеткіштер арасындағы байланыс анықталды. Анықталған тәуелділіктің қисынды түсіндірмесін беруге тырысады.Құтырудың эпизоотиялық процесінің жетекші индикаторларына белгілі бір жылдардағы ауа райының ауытқуының әсерінің рөлі атап көрсетіліп, сипатталды.Бұл тәуелділікті зерттеу барысында құтыру ауруының көрінісі мен таралуына тек оң емес, сонымен қатар теріс климаттық өзгерістердің әсері анықталды. Климаттық жағдайлардың өзгеруі барысында кұтыру аурудыңкейбір аумақтық ерекшеліктері талданды.

Русский. В статье приведены результаты научно исследовательской работы по изучению влияния природно-климатических условий, а именно среднегодовой температуры, на эпизоотический процесс бешенства. Изучена современная эпизоотическая обстановка по бешенству в республике. Рассмотрена динамика развития эпизоотической ситуации по бешенству на фоне современных изменений климата. Проведен корреляционный анализ между количеством неблагополучных по бешенству пунктов в отдельные годы и среднегодовыми показателями температуры. Выявлена зависимость между рассматриваемыми переменными. Проведена поэтапная исследовательская работа по изучению особенностей проявления бешенства в годы с положительными и отрицательными аномалиями температуры. Проанализированы территориальные особенности проявления заболевания в зависимости от климатических характеристик регионов, а именно от показателей аномальной среднегодовой температуры. Установлено воздействие аномальных положительных температурных показателей на рост числа бешенства в некоторых регионах страны.