QUALITY AND SAFETY OF FISH OF SELECTED WATER BODIES OF THE NORTH KAZAKHSTAN REGION | СОЛТҮСТІК-ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ ЖЕКЕЛЕГЕН СУ КӨЗДЕРІНЕН АУЛАНАТЫН БАЛЫҚТАРДЫҢ САПАСЫ МЕН ҚАУІПСІЗДІГІ | КАЧЕСТВО И БЕЗОПАСНОСТЬ РЫБЫ ОТДЕЛЬНЫХ ВОДОЕМОВ СЕВЕРО-КАЗАХСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ

Английский. As a result of the studies, it was found that the fish quality indicators met the requirements. Residual amounts of toxic elements in fish did not exceed the MPC. However, according to the residual content of toxic elements, the largest amount of cadmium was found in fish from Lake Tastemirovka (0.0076 ± 0.00001 mg / kg), arsenic in fish from Lake Lastochka (0.0132 ± 0.002 mg / kg), the lead content did not differ significantly. Mercury was not detected in all samples; it was absent in fish from Lake Tastemirovka. In determining radionuclides, the presence of insignificant residual amounts was established, while the content of cesium in some fish samples was not detected.In the study for helminthiases, it was revealed that the most common disease of fish in water bodies is post diplostomatosis of roach (the extent of invasion was 16.6% and the intensity of 3-6 cysts), less often is ligulosis of crucian carp (the extent was 13.04% and the intensity of 5-6 larvae). In a clinical study of fish for infection with bacteriosis, no characteristic signs of diseases were found.

казахский. Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде, балықтар сапасына қатысты көрсеткіштер қойылатын талаптарға сәйкестігі анықталды. Балық етіндегі уытты элементтердің қалдық шамалары ШЖК аспайтын болып шықты.Алайда,уыттық элементтердің қалдық шамалары бойынша кадмий элементінің көп шамада болуы Тастемиров көлінен ауланған балықта (0,0076±0,00001 мг/кг), ал күшәла элементі Ласточка көлінен ауланған балықта (0,0132±0,002 мг/кг) анықталғанын атауға тиіспіз, қорғасын мөлшері бойынша айтарлықтай өзгерістер байқалмады. Сынап барлық сынамаларда анықталды деуге болмайды, мәселен Тастемиров көлінен ауланған балықтарда анықталмады. Радионуклидтерді зерттеген кезде, қалдық шамалардың болатыны анықталды, осы кезде жекелеген балық сынамаларында цезий мөлшері анықталмады. Гельминтоздарға зерттеген кезде балықтар арасында біршама таралған ауру ретінде торта балығының постдиплостоматозын атаймыз (инвазия экстенсивтілігі 16,6%, алинтенсивтілігі 3-6 циста құрады), одан сирегірек кездескені мөңке лигулезі (инвазия экстенсивтілігі 13,04%, ал интенсивтілігі 5-6 балаңқұрт шамасын құраған). Балықтардың бактериоздармен жұқтырылуына клиникалық зерттеулер жүргізген кезде ауруға тән белгілер анықталмады.

Русский. В результате проведенных исследований, установлено, что органолептические и физико-химические показатели исследуемой рыбы отдельных водоемов Северо-Казахстанской области соответствовали нормативным требованиям. Остаточные количества токсичных элементов в мясе рыб не превышали нормы. Однако, содержание кадмия в наибольшем количестве было определено в мясе рыб из озера Тастемировка, где его количество составляло 0,0076±0,00001 мг/кг, в наименьшем в рыбе озера Как 0,0012±0,0001 мг/кг (район Г. Мусрепова), в рыбе из озера Ласточка (Шал акынский район) наличие кадмия составило 0,0027±0,0002 мг/кг. Содержание свинца особых различий не имело. Ртуть обнаруживалась в отдельных пробах рыб из озер Ласточка (0,0026±0,0001 мг/кг) и Как (0,00206±0,0001 мг/кг), а в пробах рыбы из озера Тастемировка отсутствовала. Мышьяк в наибольшем количестве обнаруживался в рыбе из озера Ласточка, где его содержание составляло 0,0132±0,002 мг/кг, затем в озере Тастемировка 0,0130±0,0001 мг/кг и в наименьшем в рыбе озера Как 0,0027±0,0001 мг/кг. При определении радионуклидов, установлено присутствие незначительных остаточных количеств, при этом содержание цезия в большинстве проб не обнаруживалось. Наиболее распространённым гельминтологическим заболеванием рыбы данных водоемов является постдиплостоматоз плотвы, реже лигулез карася. Так, из трех исследованных водоемов в двух водоемах (оз. Ласточка, Как) плотва была заражена постдиплостоматозом, при этом экстенсивность инвазии составила 16,6% и интенсивность 3-6 цист. В одном водоеме (оз. Тастемировка) карась был заражен лигулезом, экстенсивность составила 13,04% и интенсивность 5-6 личинок. В окуне зараженность гельминтозами не установлена. При клиническом исследовании рыбы на зараженность бактериозами, характерных признаков заболеваний обнаружено не было.