Оценка исходного материала и создание гетерозисных гибридов перца острого: автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата сельскохозяйственных наук по специальности 06.01.05 – селекция и семеноводство сельскохозяйственных растений | Evaluation of source material and creation of heterosis hybrids of hot pepper: author's abstract of dissertation for the degree of Ph.D. in Agricultural Sciences in specialty 06.01.05 – selection and seed production of agricultural plants | Ацэнка зыходнага матэрыялу і стварэнне гетэрозісных гібрыдаў перцу вострага: аўтарэферат дысертацыі на суісканне вучонай ступені кандыдата сельскагаспадарчых навук па спецыяльнасці 06.01.05 – селекцыя і насенняводства сельскагаспадарчых раслін

Русский. Цель работы – создание и оценка гетерозисных гибридов перца острого в защищенном грунте. Методы исследования: полевые, лабораторные, статистический анализ. Впервые в условиях Республики Беларусь изучены селекционные образцы перца острого по комплексу хозяйственно ценных признаков, оценена их комбинационная способность и выделены источники скороспелости, урожайности, крупноплодности. Получены гетерозисные гибриды F1 перца острого с ранней урожайностью 0,4–1,0 кг/м2 , общей урожайностью 2,6–3,4 кг/м2 , средней массой плода 5,5–31,2 г, содержанием в плодах капсаицина 0,6–0,7%, сухого вещества 17,5–20,0 %, витамина С – 116,4–129,3 мг/100 г, каротина – 15,4–36,9 мг/кг. На основании оценки адаптивной способности и экологической стабильности выделены гибриды с оптимальным сочетанием в генотипе хозяйственно ценных признаков и стабильностью их проявления. Созданы, включены в Государственный реестр сортов сельскохозяйственных растений Республики Беларусь и рекомендованы для приусадебного возделывания в защищенном грунте высокоурожайные гетерозисные гибриды перца острого F1 Дыдыш, Василек, Захар. Гибриды перца острого Дыдыш F1, Захар F1, Василек F1 рекомендуются для возделывания в Республике Беларусь в условиях защищенного грунта. Определены родительские образцы как доноры хозяйственно полезных признаков для создания раннеспелых высокоурожайных гетерозисных гибридов перца острого.

Английский. Purpose of work – creation and evaluation of heterosis hybrids of hot pepper in protected ground. Methods of research: field, laboratory, statistical analysis. For the first time in the conditions of the Republic of Belarus breeding samples of hot pepper on the complex of economically valuable traits have been studied, their combinative ability has been evaluated and sources of early maturity, yield, large fruitfulness have been identified. Heterosis hybrids F1 of hot pepper with early yield 0.4-1.0 kg/m2, total yield 2.6-3.4 kg/m2, average fruit weight 5.5-31.2 g, capsaicin content in fruits 0.6-0.7%, dry matter 17.5-20.0%, vitamin C – 116.4-129.3 mg/100 g, carotene – 15.4-36.9 mg/kg have been obtained. Based on the assessment of adaptive capacity and environmental stability, hybrids with an optimal combination of economically valuable traits in the genotype and stability of their manifestation have been selected. High-yielding heterosis hybrids of hot pepper F1 Dydysh, Vasilek, Zakhar have been created, which are included in the State Register of Agricultural Plant Varieties of the Republic of Belarus and recommended for homestead cultivation in protected ground. Hybrids of hot pepper Dydysh F1, Zakhar F1, Vasilek F1 are recommended for cultivation in the Republic of Belarus, in protected ground conditions. Parental samples as donors of economically useful traits for creation of early maturing high-yielding heterosis hybrids of hot pepper have been determined.

белорусский. Мэта даследавання – стварэнне і ацэнка гетэрозісных гібрыдаў перцу вострага ў абароненым грунце. Метады даследавання: палявыя, лабараторныя, статыстычны аналіз. Упершыню ва ўмовах Рэспублікі Беларусь вывучаны селекцыйныя ўзоры перцу вострага па комплексе гаспадарча карысных прыкмет, ацэнена іх камбінацыйная здольнасць і выдзелены крыніцы хуткаспеласці, ураджайнасці, буйнаплоднасці. Атрыманы гетэрозісныя гібрыды F1 перцу вострага з ранняй ураджайнасцю 0,4–1,0 кг/м2 , агульнай ураджайнасцю 2,6–3,4 кг/м2 , сярэдняй масай плоду 5,5–31,2 г, утрыманнем у плодах капсаіціну 0,6–0,7%, сухога рэчыва 17,5–20,0%, вітаміну С – 116,4–129,3 мг/100 г, караціну – 15,4–36,9 мг/кг. На падставе ацэнкі адаптыўнай здольнасці і экалагічнай стабільнасці выдзелены гібрыды з аптымальным спалучэннем у генатыпе гаспадарча карысных прыкмет і стабільнасцю іх праяўлення. Створаны, уключаны ў Дзяржаўны рэестр сартоў сельскагаспадарчых раслін Рэспублікі Беларусь і рэкамендаваны для прысядзібнага вырошчвання ў абароненым грунце высокаўраджайныя гетэрозісныя гібрыды перцу вострага F1 Дыдыш, Васілёк, Захар. Гібрыды перцу вострага Дыдыш F1, Захар F1, Васілёк F1 рэкамендуюцца для вырошчвання ў Рэспубліцы Беларусь ва ўмовах абароненага грунту. Вызначаны бацькоўскія ўзоры як донары гаспадарча карысных прыкмет для стварэння ранняспелых высокаўраджайных гетэрозісных гібрыдаў перцу вострага.