PL: Analiza trendów w przepływach maksymalnych w zlewni Nysy Kłodzkiej | EN: Analysis of maximum flow trends in the Nysa Kłodzka catchment

abstractPL: Celem pracy jest analiza przepływów maksymalnych w zlewni Nysy Kłodzkiej do przekroju wodowskazowego Bardo. Nysa Kłodzka jest ciekiem II rzędu i należy do głównych lewostronnych dopływów Odry. Analizą hydrologiczną objęto okres 30-lecia od 1989 do 2018 roku. W pracy scharakteryzowano zlewnię Nysy Kłodzkiej pod względem fizyczno-geograficznym. Wykonano charakterystykę klimatu panującego na obszarze zlewni, opisano ukształtowanie terenu, scharakteryzowano użytkowanie i zagospodarowanie zlewni wykorzystując Corine Land Cover 2018, określono budowę geologiczną podłoża, wykonano charakterystykę przyrodniczą oraz hydrograficzną zlewni do przekroju wodowskazowego ulokowanego w mieście Bardo. W kolejnym etapie pracy poddano analizie materiał hydrometryczny pochodzący z 10 wodowskazów zlokalizowanych na Nysie Kłodzkiej oraz jej bezpośrednich dopływach: Białej Lądeckiej, Bystrzycy, Bystrzycy Dusznickiej oraz Ścinawce. Dane uzyskano z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - PIB. Materiałem badawczym były codzienne przepływy z lat hydrologicznych 1989-2018. W celu analizy porównawczej wartości codziennych przepływów przeliczone zostały na odpływy jednostkowe. Dzięki takiej analizie możliwe było ustalenie, kiedy wystąpił największy i najmniejszy odpływ z obszaru badanej zlewni. Na podstawie tych danych obliczono współczynnik zmienności Pearsona. Pozwolił on określić, które jednoimienne miesiące cechowały się największą i najmniejszą zmiennością odpływu. Możliwe stało się również określenie, na którym wodowskazie przepływy cechowały się największą i najmniejszą zmiennością. W kolejnym etapie pracy zbadano trendy zachodzące w przepływach w wieloleciu 1989-2018. W tym celu posłużono się liniowym równaniem regresji. W wyniku takich działań określono, w których miesiącach przepływy maksymalne zwiększyły swoją wartość na przestrzeni 30 lat, a kiedy zmalały. Następnie, dla poszczególnych wodowskazów obliczono indeks powodziowości Francois-Rodiera oraz wskaźniki wielkiej wody dla poszczególnych lat. Pozwoliło to określić, które lata oraz jakie przekroje wodowskazowe cechowały się największą powodziowością na przestrzeni wielolecia.

abstractEN: The aim of the work is to analyze the maximum flows in the Nysa Kłodzka catchment up to the Bardo water gauge cross-section. The Nysa Kłodzka river is a second-order watercourse and belongs to the main left-bank tributaries of the Odra River. The hydrological analysis covered the 30-year period from 1989 to 2018. The work characterizes the catchment area of the Nysa Kłodzka river in terms of its physical and geographical characteristics. The characteristics of the climate in the catchment area were made, the topography was described, the use and management of the catchment area was characterized using Corine Land Cover 2018, the geological structure of the substrate was determined, the natural and hydrographic characteristics of the catchment were made according to the water gauge cross-section located in the city of Bardo. In the next stage of the work, the hydrometric material from 10 water gauges located on the Nysa Kłodzka and its direct tributaries: Biała Lądecka, Bystrzyca, Bystrzyca Dusznicka and Ścinawka was analyzed. The data was obtained from the Institute of Meteorology and Water Management - National Research Institute. The research material was the daily flows from the hydrological years 1989-2018. For the purpose of comparative analysis, the values of daily flows were converted into unit outflows. Thanks to such an analysis, it was possible to determine when the greatest and the smallest outflow occurred from the area of the studied catchment. Based on these data, the Pearson coefficient of variation was calculated. It made it possible to determine which months of the same name were characterized by the highest and the lowest volatility in the outflow. It was also possible to determine on which water gauge the flows showed the greatest and the smallest variability. In the next stage of the work, the trends in the flows in the multi-year period 1989-2018 were examined. For this purpose, a linear regression equation was used. As a result of such activities, it was determined in which months the maximum flows increased their value over 30 years, and when they decreased. Then, for individual water gauges, the Francois-Rodier flood index and high-water indices for individual years were calculated. This made it possible to determine which years and which water gauge sections were characterized by the highest flood rates over many years. The work is concluded with a summary and conclusions concerning the conducted analysis.

status: finished