Uticaj mastitisa na hemijski sastav mleka kod krava [Influence of mastitis on the chemical composition of milk in cows]

捷克语. Mastitisi krava su jedno od najvažnijih oboljenja visokomlečnih krava u savre menoj proizvodnji mleka sa značajnim efektom na ekonomiju proizvodnje što se ogle da kroz smanjenje proizvodnje mleka i povećanje troškova lečenja. Mleko je sekret koji proizvode sve ženke sisara, a sintetišu ga epitelne ćelije mlečnih alveola. Pri tome se deo sastojaka mleka preuzima iz krvi, a deo se sintetiše u mlečnoj žlezdi. Posledice mastitisa su promene u strukturi i funkciji mlečne žlezde što dovodi i do promena u izgledu i he mijskom sastavu mleka. Cilj ovog rada je bio da se utvrde promene u hemijskom sasta vu mleka kod krava sa kliničkim i supkliničkim mastitisima u odnosu na zdrave krave. Ispitivanja su izvedena na jednoj farmi krava u Vojvodini. U ispitivanja je bilo uključeno 60 krava Holštajn-frizijske rase, podeljenih u tri jednake grupe: zdrave krave, krave sa kliničkim oblikom mastitisa i krave sa supkliničkim mastitisom. Sve krave su bile iste telesne kondicije i u istoj fazi laktacije, a hranjene su istim TMR obrokom. Nakon klinič kog pregleda vimena i uzimanja uzoraka mleka, određivan je biohemijski sastav mle ka. Iz dobijenih rezultata, statističkom obradom su dobijeni sledeći podaci: zabeležen je značajan pad u koncentraciji mlečne masti, laktoze i kazeina kod krava sa kliničkim i supkliničkim mastitisom u odnosu na zdrave krave, pri čemu se koncentracija mlečne masti ne razlikuje značajno između krava sa kliničkim i supkliničkim mastitisom, dok je koncentracija laktoze značajno niža kod krava sa kliničkim mastitisom u odnosu na supklinički. Ostali parametri, kao što su ukupni proteini, urea i broj somatskih ćelija su značajno povećani kod obolelih krava u odnosu na zdrave, pri čemu ukupni proteini i urea nisu statistički značajno različiti u mleku krava sa supkliničkim i kliničkim masti tisima. Na osnovu ovih rezultata se može zaključiti da mastitisi dovode do značajnih promena u biohemijskom sastavu kravljeg mleka.