Kuraklık stresinin Triticum spelta genotiplerinin verim ve verim bileşenleri üzerine olan etkileri | Effects of Drought Stress on Yield and Yield Components of Triticum Spelta Genotypes

Kuraklık, tarımsal üretimde önemli verim kayıplarına neden olan önemli bir çevresel strestir.Kuraklık stresi bitkilerin büyüme ve gelişimi üzerine olan olumsuz etkilerinin yanında ürünlerinkalitesi üzerinde de önemli etki yapar. Çalışmada hekzaploid yabani buğday türü olan Triticumspelta genotiplerinin kuraklığa karşı dayanıklılıkları test edilmiştir. 18 farklı T. spelta genotipi ilesera koşullarında yürütülen çalışma tesadüf parselleri deneme desenine göre 4’er tekerrürlüolarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma 3 farklı su stresi uygulaması (TK70-kontrol, TK35, TK45)altında yapılmıştır. Tane olgunluk döneminde bitkiler hasat edilmiş ve bitkilerde kuru maddeverimi, tane verimi, 1000 tane ağırlığı, hasat indeks ile stres tolerans indeks değerleri vetanede N, P ve K konsantrasyonları belirlenmiştir. Sonuç olarak, farklı su stresi uygulamalarıaltındaki T. spelta genotiplerinin kontrol uygulamasına (TK70) göre TK35 ve TK45uygulamalarında kuru madde verimleri, tane verimleri ve 1000 tane ağırlıklarında istat ikselolarak (p<0.05) önemli oranlarda azalmaların olduğu görülmüştür. Kontrol koşullarına göreTK35 ve TK45 uygulamalarında kuru madde verimi, tane verimi, hasat indeks ile stres toleransindeksi değerleri bakımından SP434, SP521 ve SP2 numaralı T. spelta genotiplerinde daha fazlaçıkmıştır. Kuraklık derecesinin artışı ile paralel şekilde genotiplerin tane N, P ve Kkonsantrasyonlarının da önemli oranda (p<0.05) arttığı ortaya çıkmıştır. Elde edilen sonuçlaragöre farklı T. spelta genotiplerinin kuraklığa karşı verdiği tepkilerin farklı olduğu ve SP434,SP521 ve SP2 numaralı genotiplerin diğer genotiplere göre kuraklığa karşı daha toleranslıolduğu görülmüştür.

Drought is an important environmental stress that causes significant yield losses in agriculturalproduction. Besides the negative effects of drought stress on the growth and development ofplants, it also has an important effect on the quality of the products. In the study, the droughtresistance of Triticum spelta genotypes, which is a hexaploid wild wheat species, was tested.The study was carried out in greenhouse conditions with 18 different T. Spelta genotypes, in arandomized plot design with 4 replications. The study was conducted under three differentdrought treatments (TK35, TK45 and TK70-control). In plants harvested in the grain maturityperiod; plant yield, grain yield, 1000 grain yield, harvest index, stress tolerance index and grainN, P and K concentrations were determined. Compared to the control application (TK70) of allT. Spelta genotypes tested under three different drought stresses, statistically significantdecreases were observed in the dry matter yields, grain yields and 1000 grain yields of thegenotypes (p<0.01 and p<0.05) in TK35 and TK45 applications. According to the controlconditions, plant yield, grain yield, harvest index and stress tolerance index values were higherin SP434, SP521 and SP2 genotypes in TK35 and TK45 applications. It was found that the grainN, P and K concentrations of the genotypes increased significantly (p<0.01, p<0.05) with the increase in the degree of drought. According to the results obtained, it was revealed that the responses of different T. Spelta genotypes to drought were different, and among the genotypes, the genotypes SP434, SP521 and SP2 were more resistant to drought than other genotypes.