شناسایی و اولویتبندی چالشهای مدیریت زنجیره تأمین هوشمند گندم با رویکرد توسعه پایدار
2025
علی اوتارخانی | سمیه عالمی نیسی | عباس راد | علیرضا حسن زاده
زنجیره تأمین هوشمند گندم بهعنوان یکی از ارکان اصلی امنیت غذایی و توسعه پایدار دارای نقشی بیبدیل در ارتقای بهرهوری، کاهش ضایعات و بهینهسازی مصرف منابع طبیعی بوده و استقرار موفق آن مستلزم شناسایی و مدیریت نظاممند چالشهای زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر فرآیند تحول دیجیتال در کشاورزی است. در پژوهش حاضر، با هدف شناسایی و اولویتبندی چالشهای استقرار زنجیره تأمین هوشمند گندم در ایران، از ترکیبی از روشهای پژوهش کیفی و تصمیمگیری چندمعیاره فازی بهره گرفته شد. ابتدا با استفاده از روش فراترکیب، چالشهای اساسی از منابع علمی معتبر استخراج و سپس، با بهرهگیری از روش دلفی فازی و اخذ نظرات خبرگان دانشگاهی، دولتی و صنعتی، این چالشها اعتبارسنجی شدند. در ادامه، به روش فوکام فازی، اولویتبندی چالشها بر اساس میزان اهمیت و تأثیرگذاری آنها صورت گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که مصرف بالای انرژی، فقدان نظامهای مؤثر بازیافت تجهیزات دیجیتال، کمبود شایستگیهای دیجیتال و فناورانه در میان ذینفعان، ضعف سیاستهای حمایتی، هزینههای بالای فناوریهای نوین و موانع ناشی از تحریمهای بینالمللی از جمله چالشهای کلیدی و بازدارنده بهشمار میروند. برای مواجهه مؤثر با این چالشها، در سطح کلان، تشکیل «ستاد ملی کشاورزی هوشمند»، تدوین نقشه راه جامع، طراحی مشوقهای مالی برای استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر، گسترش زیرساختهای ارتباطی و دادهمحور و تقویت تولید داخلی فناوریهای کشاورزی پیشنهاد میشود. در سطح اجرایی نیز توسعه آموزشهای مهارتی متناسب با فناوریهای نوین، ایجاد مراکز تخصصی بازیافت تجهیزات دیجیتال، بهرهگیری از مدلهای اقتصادی نوآورانه نظیر «همه چیز بهعنوان خدمت» و حمایت هدفمند از کسبوکارهای فناورانه کشاورزی ضرورت دارد. یافتههای پژوهش حاضر میتواند ضمن ارتقای ادبیات علمی حوزه زنجیره تأمین هوشمند، مبنایی برای تدوین سیاستهای دقیق، توسعه ظرفیتهای فناورانه بومی و تحقق توسعه پایدار در زنجیرههای تأمین کشاورزی کشور فراهم آورد.
显示更多 [+] 显示较少 [-]